Sürdürülebilir tüketim ve Z kuşağının sürdürülebilir ambalajlı ürünlere sahip olma niyeti üzerine bir araştırma

Üretim ve tüketim aşamalarında kaynakların azalması, etkin kullanılmaması nedeniyle ekolojik denge bozulmaya, canlıların hayatı olumsuz etkilenmeye başlamıştır. Hızla artan ekolojik sorunlar tüketicileri çevre konularında duyarlı olmaya yöneltmiştir. Gün içinde satın alınan ürünlerin çeşitliliği her geçen gün artmakta ve tüketiciler günlük tüketim ürünlerinin yanı sıra bu ürünleri üreten firmaların üretim süreçlerini de dikkate almaya başlamıştır. Tüketiciler çevre konularında bilinçlendikçe ambalaj konusunda daha dikkatli ve seçici eğilimler göstermeye başlamıştır. Yenilenemeyen kaynakların hızla ve kontrolsüzce tüketimi tüm canlılar için tehlikeli hal almaya başlamış, tüketicilerle beraber birçok işletme kaynakların temininde, ürün yaşam döngülerinde, üretim süreçlerinde sürdürülebilirliği sağlamanın yollarını aramaya başlamıştır. Sürdürülebilirlik, ihtiyaçların karşılanırken sınırlı kaynakların olduğu unutulmadan, kaynakların devamlılığının sağlanmasına önem vererek gelecek nesillerin bu kaynaklardan yararlanabilmesi için ekonomik, sosyal ve çevresel bir bütünlüğün olması gerektiğini ifade eder. Sürdürülebilir ambalaj ile bütün yaşam döngüsü süresince ambalaj atığının minimize edilmesi ve kullanılan malzemelerin geri dönüşümünün maksimum seviyede olması amaçlanmaktadır. Bu çalışma, Z kuşağı sürdürülebilir ambalaja sahip ürün satın alma niyetini incelemek üzere tasarlanmıştır. Buna göre sürdürülebilirlik kavramı üzerinde durulmuş, sürdürülebilirliğin boyutları, sürdürülebilirliği etkileyen faktörler ve sürdürülebilirliğin pazarlama ile olan ilişkisi, yeşil pazarlama konularına değinilmiş, kuşak kavramları ve sınıflandırması yapılmış, ambalaj kavramına, fonksiyonlarına, türlerine ve Z kuşağının satın alma özelliklerine yer verilmiştir. Bu çalışmada Z kuşağı bireylerinin sürdürülebilir ambalajlı ürünlere sahip olma niyetine etki eden faktörlere dayanarak kavramsal bir çerçeve oluşturulmuştur. Demografik özellikler esas alınarak Z kuşağı bireylerine sürdürülebilir ambalaja yönelik sorular yöneltilmiş, bu sorulardan yola çıkılarak alt boyutlar oluşturulmuş ve çalışma için oluşturulan alt boyutların sürdürülebilir ambalaj tutumuna etkisini ve bu ürünleri satın alma niyetini anlamak için sorunların cevapları analiz edilmiştir. Çalışmada kullanılan sürdürülebilir tüketim ve z kuşağının sürdürülebilir ambalajlı ürünlere sahip olma niyeti ölçeğinin alt boyutlarının güvenirliliğinin belirlenmesi amacıyla Cronbach alfa katsayısı incelenmiştir. Çalışmada alt boyutların Cronbach sonuçları 0,6'dan büyük çıkmıştır. Alt boyutların güvenilir olduğu gözlemlenmiştir. Araştırma için 25.04.2020 / 05.06.2020 tarihlerinde uygulanan anket sonuçları 431 kişiden elde edilmiştir. Anket formu internet ortamında hazırlanmıştır. SPSS 21 programı kullanılarak analiz edilen bu çalışmada toplanan verilerin analizi için frekans analizi, betimsel istatistikler, güvenirlik analizleri, Anova (Tek yönlü varyans analizi), korelasyon analizleri, bağımsız örneklem t testi ve regresyon analizi incelemeleri yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilir Tüketim, Sürdürülebilirlik, Sürdürülebilir Pazarlama, Jenerasyonlar, Z kuşağı