Sürdürülebilir yerleşke ve 3b gölge analizi tekniğinin Amasya Üniversitesi Hâkimiyet Yerleşkesi örneğinde irdelenmesi

Sanayi Devrimi ile birlikte kentlerde betonlaşma oranı artarken konut yapımı, yol yapımı gibi nedenlerden dolayı doğal kaynaklar hızla tükenmektedir. Sınırlı olan doğal kaynakların bir gün tükeneceği bilinerek devamlılıklarının sağlanması ve çözüm olması adına çevreyle uyumlu sürdürülebilirlik politikası gündeme gelmiştir. Yeni kentleşme konseptinde, motorsuz ulaşım sisteminin kullanılması, atık tüketiminin azaltılması, yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanılması kentlerin sürdürülebilir gelişiminin sağlanması adına önemlidir. Çalışmada üniversite yerleşke kavramı ele alınmıştır. Çalışma alanı olarak Amasya ili Merkez ilçe sınırları içerisinde yer alan Amasya Üniversitesi Hâkimiyet Yerleşkesi seçilmiştir. Çalışmanın amacı, Hâkimiyet Yerleşkesi'nde yer alan eğitim ve idari binaların yeşil alanlar üzerinde oluşturdukları gölge süresi uzunlukları doğrultusunda yerleşke yeşil alanlarında kullanılan bitkilerin ışık-gölge-su isteklerine göre bitki takson seçiminin doğru olup olmadığını tespit ederek yerleşkenin ekolojik sürdürülebilirliğe ve kent ekosistemine olan katkısını belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda sürdürülebilirlik, sürdürülebilir yerleşke konuları ile ilgili literatür taraması yapılmıştır. Yılın farklı zamanlarında gerçekleştirilen arazi çalışmaları ile yerleşkede bulunan bitki taksonları tespit edilerek farklı açılardan fotoğraf çekimi yapılmıştır. Hâkimiyet Yerleşkesi'nde bulunan 3 eğitim binası ve 3 idari bina CityEngine yazılımı kullanılarak, prosedürel modelleme teknikleriyle 3 boyutlu (3B) olarak modellenmiştir. 3B yerleşke modeli, Sketchup Pro 2019 programına aktarılarak, yılın farklı aylarına göre 3B gölge analizi yapılmıştır. Elde edilen bulgular ışığında Hâkimiyet Yerleşkesi'ndeki binaların oluşturduğu gölge sürelerinin Aralık ve Ocak aylarında daha uzun, Haziran ve Temmuz aylarında ise daha kısa olduğu görülmektedir. Yerleşkede 392-400 m. ile 410-420 m. kotları arasında yer alan her dem yeşil ağaç ve ağaççıklar ile çalı gruplarının binaların oluşturduğu gölge süresinden olumsuz etkilenmediği, 400-410 m. kot aralığında bina yakın çevrelerinde yer alan yaprağını döken ağaç ve ağaççık bitki taksonları ile çalı gruplarının ise binaların oluşturduğu gölge süresinden olumsuz etkilendiği ve su isteğinin fazla olduğu belirlenmiştir. Yerleşkede ekolojik sürdürülebilirliği sağlamak adına kent iklimiyle uyumlu doğal ve egzotik yeni bitki taksonları önerilmiştir.