Süreli çocuk yayınlarında sosyal bilgiler 5. sınıf kazanımlarının incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, aylık olarak yayın yapan Bilim Çocuk ve TRT Çocuk dergilerinin içeriğini 5. Sınıf sosyal bilgiler dersi kazanımları açısından incelemektir. Bu dergilerin seçilme nedeni resmi kurumlarca yayın yapan dergiler olmasıdır. TRT Çocuk dergisi, Türkiye'nin en çok izlenen çocuk kanalı olan TRT Çocuk kanalıyla ortak yayınlar yapan bir dergidir. Bilim Çocuk dergisi, TÜBİTAK kurumunun çocuklara yönelik nitelikli içerikler hazırladığı bir dergidir. Çalışma, nitel araştırma desenlerinden doküman incelemesi modelindedir. Araştırmanın çalışma belgelerini Bilim Çocuk ve TRT Çocuk dergilerinin 2017 yılında yayımlanan tüm sayıları oluşturmaktadır. Verilerin analizinde içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, 5. Sınıf Sosyal Bilgiler Öğretim Programı öğrenme alanı içinde yer alan toplam 33 kazanımın dergilerdeki içeriklerle ilişkili olduğu saptanmıştır. Kazanımlar, dergilerde çeşitli ağırlıklarda yer bulmuştur. Bilim Çocuk dergisinde kazanımlarla ilgili olan içeriklere Birey ve Toplum öğrenme alanında 2 kez, Kültür ve Miras öğrenme alanında 36 kez, İnsanlar Yerler ve Çevreler öğrenme alanında 7 kez, Bilim Teknoloji ve Toplum öğrenme alanında 21 kez, Üretim Tüketim Dağıtım öğrenme alanında 4 kez, Küresel Bağlantılar öğrenme alanında ise 11 kez rastlanmıştır. Dergideki içerikler ve kazanımların en fazla tarih bilimiyle ilgili olan Kültür ve Miras öğrenme alanı ile ilgili olduğu görülmektedir. Bunu Bilim Teknoloji Toplum öğrenme alanı izlemektedir. İçeriklerin en az ilgili olduğu alan ise Üretim Dağıtım Tüketim ile Birey ve Toplum öğrenme alanıdır. TRT Çocuk dergisindeki kazanımlarla ilgili olduğu düşülen içeriklere Birey ve Toplum öğrenme alanında 21 kez, Kültür ve Miras öğrenme alanında 72 kez, İnsanlar Yerler ve Çevreler öğrenme alanında 5 kez, Bilim Teknoloji ve Toplum öğrenme alanında 20 kez, Üretim Dağıtım ve Tüketim öğrenme alanında 14 kez, Etkin Vatandaşlık öğrenme alanında 10 kez, Küresel Bağlantılar öğrenme alanında ise 23 kez rastlanmıştır. İki dergi karşılaştırıldığında, TRT Çocuk dergisinde toplam 165 kazanım; Bilim Çocuk dergisinde ise toplam 81 kazanımın ilişkili olduğu konuya rastlanmıştır.