Dünya Ticaret Örgütü'nde karar alma üzerine bir çalışma

Özet Dünya Ticaret Örgütünde Karar Alma Üzerine Bir Çalışma Şakir Dinçşahin Uluslararası Ekonomi Yüksek Lisans Tezi Yeditepe Üniversitesi 2004 Bu tez, Dünya Ticaret Örgütü'nde karar alma sürecini incelenmeyi amaçlamıştır. Çalışma iki kısımdan oluşmaktadır. İlk kısımda, uluslararası kollektif hareket, karar alma kuralları ve usullerinin incelenmesi ile bir kuramsal çerçeve oluşturulmuştur. Bu çerçeve içinde ilk önce uluslararası kamu mallan ile uluslararası örgütlerin kurulması arasındaki ilişki gösterilmiştir. Daha sonra, uluslararası örgütlerin bu mallan sağlayabilmesi için kararlar alması gerektiği iddia edilmiştir. Bu kararların ise ya oybirliği, basit çoğunluk, nitelikli çoğunluk, ağırlıklı çoğunluk gibi karar alma kurallan ile ya da güç ve zorlama, pazarlık, problem çözme gibi karar alma usulleri ile alınabileceği gösterilmiştir. İkinci kısımda ise bu teorik çerçeve, Dünya Ticaret Örgütün üzerinde uygulanmıştır. Banş ve istikrarın korunması, dünya ticaretini denetlenmesi, serbest ticaretin yaygmlaştınlması Dünya Ticaret Örgütü'nün kurulmasını sağlayan kamu mallan olarak değerlendirilmiştir. Daha sonra, bu mallan üretmek için örgütün karar alması gerektiği tekrar belirtilip karar alma kurallan, ilgili anlaşmalann muhteva analizi yöntemiyle incelenmiştir. Bunun sonucunda, konsensüs (oydaşma) kuralının diğer kurallan gölgelediği belirlenmiştir. Aynca karar alma usulleri de vaka analizi yöntemiyle incelenmiştir. Güç ve zorlama konusunda 'ticari değeri olan entellektüel mallar (TRIPs)', pazarlık konusunda 'kalkınmakta olan olan ülkelerin Cancun Toplatısmda kurduklan koalisyonlar' ve problem çözme konusunda 'Dünya Ticaret Örgütü Uyuşmazlık Çözme Mekanizması' örnekleri incelenmiştir. Karar alma usuUerinin incelenmesi sonucunda güç ilişkilerinin önemi belirtilmiştir.