Strategic analysis of sustainable tourism for Turkey with SWOT based fuzzy MCDM approach

Turizm aktiviteleri ile turistik bölgelerdeki doğal kaynakların yanlış kullanımı önemli ölçüde artmıştır. Turizm ülkesi olarak bilinen Türkiye de bu durumdan olumsuz etkilenen ülkelerden biridir. Çevreye karşı oluşabilecek bu tehditleri azaltmak için alınabilecek önlemlerden biri de sürdürülebilirlik çalışmalarıdır. Birçok stratejiler içeren çalışmalar arasından etkin olanlarını seçmek, karar vericileri bu konuda stratejik bir analiz yapmaya yönlendirmiştir. Bu nedenle, Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) Yöntemi birden fazla ve çelişen kriterleri değerlendirerek ve ağırlıklandırarak sıralayan etkin ve verimli bir yöntemdir. Dünyada sürdürülebilir turizmi sağlamak için yaygın olan bu yöntem, Türkiye için de gereklidir. Bu amaçla öncelikle SWOT (Güçlü yönler, Zayıf yönler, Fırsatlar, Tehditler) analizi kullanılarak Türkiye'de sürdürülebilir turizmin güçlü ve zayıf yönleri, sahip olduğu fırsat ve tehditleri detaylı bir yazın taraması ve sürdürülebilir turizm uzmanlarının görüşlerine dayanılarak belirlenmiştir. Tekrar yapılan yazın taraması ve uzmanların görüşlerinin alınmasıyla Türkiye'de sürdürülebilir turizm için stratejiler oluşturulmuştur. Belirlenen SWOT kriterleri Bulanık Analitik Hiyerarşi Yöntemi (bulanık AHP) ile de ağırlıklandırılarak önceliklendirilmiştir. Oluşturulan stratejiler içinden en etkin olanı ya da olanları seçmek için bulanık VIKOR (VIseKriterijumska Optimizacija I Kompromisno Resenje) yöntemi çalışılmıştır. Literatürde, Dünya ve Türkiye bazında sürdürülebilir turizm üzerine, ne SWOT temelli ne de bulanık AHP ve bulanık VIKOR yöntemleri birlikte kullanılarak bir çalışma yapılmıştır. Bu nedenle bu çalışma hem kuramcılara hem de uygulayıcılara model olan ve bir çalışmadır.