Türkçe'deki odak parçacıklarının sözdizimsel analizi

Bu çalışma odak parçacıklarının sözdizim özellikleri üzerine üç soruyu cevaplamaya çalışmaktadır: (i) Türkçe sözdizim yapısında bu odak parçacıkları tam olarak nerede üretilmektedir? (ii) Yüzey biçimden mantıksal biçime geçiş sürecinde bu parçacıkların önerme seviyesinde etki alanı almasını sağlayan herhangi bir taşıma işlemi var mıdır, varsa bunlar nelerdir? (iii) Bu parçacıkların eylemcil olmayan yansıtmalara eklentilenmesi mümkün müdür? Analiz şu odak parçacıklarını içermektedir: dizgeci ekleyici parçacıklar hatta ve bile, ekleyici parçacık dA ve dışlayıcı parçacık sadece. Parçacıkların cümle içindeki yerleri ve sözdizimsel özellikleri incelendiğinde Türkçe öbek yapısında üç seviyede odaklama yansıtması olduğu belrlenmiştir. Bu yansıtmalar; öbek seviyesinde (eylem öbeği - iç), tümce seviyesinde (eylem öbeği - dış) ve tümleyici öbeği seviyesindedir. Bu çalışmada, Kayne (1998) tarafından önerilen odak parçacıklarının odaklanan öbeği kendi öbeklerinin belirleyici konumuna çektikleri fikri benisenmiştir. Olumsuzluk başlarının, Rizzi (1990) tarafından geliştirilen Relativized Minimality fikri ile parallel şekilde, engelleme etkisi yaratarak odaklanan öbeğin odaklama yansıtmalarına taşınmasını engellediği kabul edilmiştir. Tüm odaklanan öbeklerin yorumlama için odaklama yansıtmalarına taşınması gerektiği kabul edildiğinden, bu engellemelerin odaklanan öbeğin yorumlanmasını engellediği görülmüştür. Bu analiz sonucunda üç önerme sunulmuştur. İlk önermede, çalışmada yer alan parçacıkların olumlu tümcelerdeki sözdizimsel özellikleri, ikinci önermede bu parçacıkların olumsuz cümlelerdeki sözdizimsel özellikleri sunulmuştur. Son önerme Türkçe'deki dizgeci ekleyici parçacıklar hatta ve bile ile birlikte İngilizce'deki dizgeci ekleyici parçacık even ve almanca'daki dizgeci ekleyici parçacık sogar'I içermektedir ve bu dört parçacık, sözdizimsel özelliklerini açıklayan bir kalıp içinde sunulmaktadır. İlk iki önermedeki argümanların diller-arası geçerliliğinin olduğu üçüncü önerme ile doğrulanmaktadır.