Tadalafil ve vitamin C'nin ratlarda gliserolle indüklenmiş kas ve böbrek hasarı üzerine etkilerinin patolojik ve moleküler yöntemlerle incelenmesi

Crush sendromu, deprem ya da trafik kazaları gibi travmatik olaylar sonucunda kas dokusunun ciddi şekilde ezilmesiyle ortaya çıkan ve yüksek mortalite riski taşıyan kritik bir klinik tablodur. Bu sendromun en önemli komplikasyonlarından biri, çizgili kas hücrelerinin yıkımı sonucu gelişen akut böbrek yetmezliğidir. Bu çalışmada, gliserol uygulamasıyla deneysel olarak oluşturulan kas hasarı sonrası gelişen akut böbrek yetmezliğinin tedavisinde tadalafil ve vitamin C'nin tek başına ve kombinasyon hâlinde uygulanmasının etkinliği araştırılmıştır. Çalışmada rastgele seçilen 50 adet erişkin dişi Wistar albino sıçan yedi gruba ayrılmıştır: Kontrol gruplarında (K:Kontrol, Vitamin C: CK, Tadalafil: TK) altışar, deney gruplarında (Gliserol: G, Gliserol+Vitamin C: GC, Gliserol+Tadalafil: GT, Gliserol+Vitamin C+Tadalafil: GCT) ise sekizer hayvan yer almıştır. Kas ve böbrek hasarı oluşturmak amacıyla deney gruplarına 24 saat süreyle susuz bırakmanın ardından, %50'lik hipertonik gliserol solüsyonu (10 ml/kg, intramusküler) ikiye bölünerek her iki arka bacak kasına enjekte edilmiş, Kontrol grubuna ise aynı hacimde serum fizyolojik verilmiştir. Vitamin C (20 mg/kg, oral gavaj) ve tadalafil (10 mg/kg, oral gavaj) 24., 72. ve 120. saatlerde uygulanmış ve altıncı gün, anestezi altında kan alımını takiben tüm sıçanlara ötanazi yapılmıştır. Deney sonunda tüm hayvanların arka bacak kasları ve böbrekleri alınmış; sağ böbrekler %10'luk formaldehit solüsyonunda histopatolojik inceleme için, sol böbrekler ise sıvı azotta dondurularak −80 °C'de Real-Time PCR analizleri için saklanmıştır. Histopatolojik değerlendirmede böbreklerde tubul epitellerinde dejenerasyon ve nekroz, tubul lümenlerinde silindir oluşumları, tubul epitellerinde nekroz, lümen dilatasyonu, glomerüler atrofi, mononükleer hücre infiltrasyonu ve polimorfonükleer lökosit infiltrasyonu incelenerek skorlanmıştır. Real-Time PCR yöntemiyle böbrek dokusunda KIM-1, NGAL, PPARγ ve Sistatin C gen ekspresyon düzeyleri belirlenmiştir. Deneme gruplarında canlı ağırlık kazancında belirgin azalmayla birlikte rölatif organ ağırlıklarında belirgin artış tespit edilmiştir (p<0,001). Böbreklerin histopatolojik incelemesinde en yüksek skorlanan lezyonların G grubunda oluştuğu, tedavi gruplarında lezyonların azaldığı, en belirgin azalmanın kombine grupta olduğu dikkati çekti. Böbrek skoru kontrollere en yakın grup kombine gruptu ve istatistiksel olarak G ve kontrol grupları arasındaydı (p<0,001). G grubunda kas dokusunda hiyalin dejenerasyonu, Zenker nekrozu ve miyozitisin şiddetli olduğu, GT ve GCT gruplarında daha belirgin olmak üzere (p<0,001) tedavi gruplarında lezyonların şiddetinin azaldığı tespit edilmiştir. Kasta rejenerasyon ise tüm deneme gruplarında benzer görünümdeydi. Real-Time PCR analizinde Sistatin C'nin G grubunda ekspresyon seviyelerinin diğer gruplara göre yüksek olduğu, en düşük düzeylerin ise kontrol grubunda bulunduğu belirlenmiştir. PPARγ ekspresyon düzeyleri kontrol grubunda en yüksek, G grubunda ise en düşük değerlerde saptanmıştır. KIM-1'in G grubunda en yüksek, kontrol grubunda ise en düşük seviyelerde olduğu kaydedilmiştir. NGAL ekspresyonu açısından da G grubunun en yüksek düzeyleri sergilediği, en düşük değerlerin TK grubunda bulunduğu görülmüştür. Bu veriler, vitamin C ve tadalafil kombinasyonunun miyoglobinürik akut böbrek yetmezliğinde oksidatif stres ve renal hasar üzerinde kısmi koruyucu etki gösterdiğini, ancak böbrek dokusunun yapısal ve fonksiyonel bütünlüğünü tam olarak sağlayamadığını ortaya koymaktadır. Bulgular, rabdomiyoliz kaynaklı akut böbrek yetmezliğinde mevcut tedavilerin destekleyici rolünü vurgulamakta ve gelecekte antioksidan ile vazoprotektif ajanların farklı kombinasyonlarının araştırılmasının önemine işaret etmektedir.