Tanzimat Dönemi ve sanayileşme

Batıdaki üretim yapısının Osmanlı'da mevcut geleneksel üretim usullerine üstünlüğünün anlaşıldığı Tanzimat Dönemi'nde devlet eliyle birçok fabrika kurulmuş ve bu arada özel teşebbüsünde teşviki için bir takım çalışmalar yapılmıştır. Ancak çalışmamızda da detaylı bir şekilde incelendiği üzere ekonomik yetersizlikler, kırsal kesimin direnişi, nüfusun azlığı, nitelikli eleman eksikliği gibi faktörler nedeniyle bu fabrikalar çok uzun ömürlü olamamıştır.Tanzimat Dönemi'nde ıslahat yapılacak alanların doğru tespit edilememesi, biçimsel yeniliklere önem verilmesi ve bu şekilde mali kaynakların yanlış kullanımı ile sanayileşme çabaları sonucu fabrikaların çoğunun zarar ederek kapanması İmparatorluğun bütçesini bir hayli sarmıştı. 1838 Balta Limanı Ticaret Antlaşması ile başlayan ithalat artışı, üretim gerilemesi ve dış ticaret açıklarına Tanzimat Dönemi'nde yeniliklere ilişkin israfa varan harcamalar da eklenince bütçe açıkları had safhaya ulaşmış ve Osmanlıyı borç batağına sürüklemiştir.