Tanzimat'tan Cumhuriyet'e kadar Türk romanında çok eşlilik ve aldatma

Bu çalışmada Tanzimat döneminden Cumhuriyet'e kadar (1870-1922) gelen Türk romanında çok eşlilik konusu ele alınmıştır. Osmanlı-Türk romanlarında geçen ve yasal olan çok eşlilik/çok evlilik olayları, Osmanlı toplumunda yasal bir zemini olan odalık uygulamaları, evli bireylerin metres tutmaları, eşlerden birinin diğerini duygusal ya da cinsel olarak aldatmaları ve aldatma neticesinde meydana gelen boşanmalar incelenmiştir. Roman yazarlarının konuyla ilgili olarak romanlarına serpiştirdikleri düşünceleri ve konuların olaylar içinde işlenişi eserlerden örneklerle ortaya konmuştur. Malzemenin tespitinden sonra yazarların konuya bakışlarının birbirinden farklı olduğu görülmüştür. Bir kısım yazarların yasal olan çok evlilik/çok eşlilik ve odalık uygulamasına olumlu yaklaştığı, bir kısmının ise olumsuz yaklaştığı tespit edilmiştir. Bunun dışında metres tutma ve aldatma meselelerine karşı yazarların hemen hemen hepsinin olumsuz bir görüş açısına sahip oldukları görülür. Ancak Osmanlı yasalarında boşanma hakkının erkekte olmasının bazı yazarlar tarafından olumlu karşılanmasına karşılık bazıları tarafından eleştirildiği görülmüştür. Bu yazarların bakış açılarındaki farklılığın ana nedeninin zihniyet farklılığı olduğu tespit edilmiştir.