Tarih I dersinde işe koşulabilecek değer öğretiminin yeni yaklaşımlarının öğrencilerin "hoşgörü" değeri anlayışlarının gelişimine etkisi

ÖZET Bu araştırmada, ortaöğretimde tarih dersinde değer öğretiminin yeni yaklaşımlarından değer açıklama, değer analizi ve ahlâkî muhakeme yaklaşımlarının ?hoşgörü? değerinin gelişimi üzerinde etkililikleri incelenmiştir. Bunu belirlemek amacıyla deneysel bir çalışma yapılmış, öğrencilerden uygulama öncesi ve sonrasında hoşgörü hakkında kompozisyon yazmaları istenmiş ve bu kompozisyonlardan elde edilen veriler değerlendirilmiştir. Araştırmada üç değer öğretim yaklaşımı için üç adet dokuzuncu sınıf deney grubu olarak ele alınmış ve değer öğretim yaklaşımları bu deney gruplarına uygulanmıştır. Uygulama Tarih 1 dersinde ?Türk Dünyası 1? ünitesi üzerinde her gruba beş ders saatinde beşer etkinlik olarak uygulanmıştır. Deney gruplarından uygulama öncesi ve sonrasında alınan kompozisyonlar içerik analizine tabi tutulmuştur. Kompozisyonlardan elde edilen hoşgörünün tanımına, hoşgörü ve hoşgörüsüzlüğün nedenleri ve sonuçlarına ilişkin bulgular, metinde kavramlara yüklenen anlamlar yoluyla tespit edilmiş, kavramların belirlenen anlamı ile deney grubunda yer alan kaç öğrenci tarafından kullanıldığı tespit edilmiştir. Bunun dışında deney gruplarında yer alan öğrencilerin hangi kategorileri kullandıkları ve hoşgörüye ilişkin geçmiş ve bugün için vardıkları yargılar da ortaya konmuştur. Bulgular ön ve son değerlendirme ile yaklaşımlar arasında karşılaştırılmıştır. Araştırmadan aşağıdaki sonuçlar elde edilmiştir: · Hoşgörü değerinin tanımına ilişkin değerlendirmelerde ahlâkî muhakeme yaklaşımının daha etkili olduğu görülmüştür. · Hoşgörü ve hoşgörüsüzlüğün nedenlerine ilişkin değerlendirmelerde değer analizi ve ahlâkî muhakeme yaklaşımlarının daha etkili olduğu görülmüştür. · Hoşgörü ve hoşgörüsüzlüğün sonuçlarına ilişkin değerlendirmelerde değer analizi ve ahlâkî muhakeme yaklaşımlarının daha etkili olduğu görülmüştür. · Hoşgörü kategorilerine ilişkin değerlendirmelerde değer analizi yaklaşımının daha etkili olduğu görülmüştür. · Hoşgörü ile ilgili yargılara ilişkin değerlendirmelerde değer açıklama yaklaşımının daha etkili olduğu görülmüştür.