Tarihi kentsel peyzaj kavramı çerçevesinde iklim değişikliği olgusunun yerel politika belgelerinde irdelenmesi: Eskişehir örneği

UNESCO'nun 2011 yılında yayınladığı Tarihi Kentsel Peyzaja İlişkin Tavsiye Kararı, kenti doğal ve beşerî öğeleri, yapılı çevresi ve kültürel pratikleri ile bir bütün olarak tanımlamakta ve kentlerde çeşitli tehditlere işaret etmektedir. Bu tehditlerin başında iklim değişikliği gelmekte olup çözüm için küresel boyutta farklı ölçeklerde çeşitli politika ve stratejilerin önerildiği, ancak önerilerin genelden özele dönüşemediği görülmektedir. Kent ölçeğindeki politika ve stratejiler, her kentin yerel bağlamının kendine özgü olması nedeniyle genel çözüm önerilerinin ötesine geçebilmelidir. Bu çerçevede tez, Eskişehir örneği üzerinden genel çözümlerin yanında yerel bağlamı ele alan çözümlerin nasıl geliştirilebileceğini irdelemeyi amaçlamaktadır. Amaç doğrultusunda tezde öncelikle tarihi kentsel peyzaj anlayışı üzerinden 'yerel bağlam' tanımlaması yapılmış, bu tanımlamanın iklim değişikliği ile ilişkisi ilgili uluslararası ve ulusal kurum ve kuruluşların yayınları ve bilimsel yazın üzerinden irdelenmiştir. Ardından, Eskişehir Büyükşehir ve merkez ilçe belediyeleri Tepebaşı ve Odunpazarı Belediyeleri'nin 2006-2029 yılları arasındaki stratejik planları, faaliyet ve performans raporları ile iklim eylem planları, yerel yönetim politika ve stratejilerinin yerel bağlamı ne düzeyde içerdiğini saptamak amacıyla çözümlenmiştir. Çalışmanın yıl aralığının belirlenmesinde, Eskişehir'deki ilk stratejik plan çıkış tarihi olan 2006 yılı referans alınmış, veriler nitel veri analiz çeşitlerinden belge analizi ve özetleyici içerik analizi ile incelenmiştir. Analiz sonucunda Eskişehir kenti özelinde başlarda yerel bağlamı içeren bir planlama sürecinin hâkim olduğu gözlemlenirken yıllar içerisinde iklim olaylarının artmasının da etkisiyle güncelde küresel politikalardan doğrudan beslenen daha genel bir planlama sürecinin yürütüldüğü bulgusuna ulaşılmıştır. Alanyazın araştırmaları ve çalışmanın bulguları arasında ilişki kurularak, Eskişehir için tarihi kentsel peyzajın dört aracı üzerinden öneriler sunulmuştur.