Tarihi süreçte Isfahân ve Isfahânek seyrinin incelenmesi ve kullanıldığı terkîblerin tespiti

Gelenekli Türk Müziği'nin tarihi gelişimi içerisinde XIII. Yüzyıldan günümüze kadar nazariyeciler tarafından çeşitli Isfahân tarifleri verilmiştir. Bu tarifler incelendiğinde Isfahân seyri hakkında nazariyecilerin genel itibariyle ortak bir kanıda bulunmadığı gözlemlenmektedir. Bu bağlamda Isfahân seyrinin tarihi süreçte uğradığı değişimleri tespit edebilmek için çalışmamızda öncelikli olarak Gelenekli Türk Müziği terminolojisinde kullanılan perde, seyir, makam ve terkib gibi kavramların açıklamaları yapılmıştır. Çalışmamızın devamında XIII. yüzyıldan XX. yüzyıla kadar nazariyecilerin verdikleri nazari Isfahân tariflerinin karşılıklı olarak kıyaslamaları yapılmış ve nazari seyir tabloları oluşturulmuştur. Tariflerin kıyaslamalarına ilaveten Isfahân örnek eserler Emrah Hatipoğlu'nun eser analiz yöntemiyle analiz edilmiş ve bu analizler sonucunda Isfahân seyri üç farklı şekilde sınıflandırılmıştır. Örnek eserlerin analizi sonucunda tespit edilen Isfahân seyri bu sınıflandırma üzerinden değerlendirilmiştir. Isfahân seyrini kullanan terkiblerin tespiti için de aynı yöntem kullanılmıştır.