Tarihî Türk yazı dillerinde yön adları

Tarihî Türk Yazı Dillerinde Yön Adları isimli bu çalışma Orhon, Uygur, Karahanlı, Harezm ve Kıpçak dönemleri ile bu dönemlerden belli başlı seçme eserlerin taranmasıyla oluşturulmuş tematik bir söz varlığı incelemesidir. Yüksek lisans tezi olarak hazırlanan bu çalışma, Tarihî Türk Dili Sahasına Kısa Bir Bakış ve Tematik Söz Varlığı İncelemesi olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümü oluşturan Tarihî Türk Dili Sahasına Kısa Bir Bakış başlığında yukarıda adı zikredilen dönemlerden, dönemlerin edebî eserlerinden bahsedilmiş ve bu dönemlere ait eserlerin kısa bir tanıtımı yapılmıştır. Çalışmanın asıl amacını kapsayan ikinci bölümde ise; bu beş döneme ait yön adları çeşitli metinlerden taranarak tematik bir tasnife tabi tutulmuştur. Daha sonra dönemsel karşılaştırma yapılarak terimin hem geçtiği hem de geçmediği dönemler sırasıyla belirtilmiştir. Bu dönem karşılaştırmasıyla amaçlanan; ifadenin dil coğrafyasındaki gelişim evresini, köken bilgisini ve anlam alanının yüzyıllar geçtikçe nasıl değişime uğradığını göstermektir. Çalışmanın kapsamı gösteriyor ki yön adları diğer milletle münasebette çok fazla etkilenmemiş sadece belli başlı (örneğin; şarḳ ~ ġarb gibi) sözcükler dile kazandırılmıştır. İncelenen bu beş dönemde sözcükler büyük oranda benzerlikler taşıdığı ve dönemlerin dil özellikleri ile küçük fonetik ve morfolojik farklılıklara uğradığı saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Tarihî Türk dili dönemleri, yön adları, tematik söz varlığı incelemesi, etimoloji, morfoloji.