Tarihi yapılarda sütun başlıklarının güçlendirilmesi

Bu çalışmada tarihi yapılarda bulunan taş sütun başlıkları için farklı güçlendirme yöntemlerinin işlevselliği değişik modeller üzerinde deneysel olarak incelenmiştir. Bu kapsamda sütun başlıklarında meydana gelen hasarlar ve bu hasarların kaynakları ele alınmıştır. Bu hasarlar için ne tip güçlendirme yöntemleri kullanılabileceği irdelenmiş ve farklı tip güçlendirme yöntemleri için bir takım modeller önerilmiştir. Her bir model için üç adet olmak üzere toplamda kırk iki adet aynı özelliklere sahip taş numunesi taş ocağında belirlenen boyutlarda üretilmiştir. Bu numunelerden üç tanesi referans numune olarak göz önüne alınmış, diğerleri ise güçlendirme yöntemlerinin uygulanacağı farklı modellerin numuneleri olarak belirlenmiştir. Toplamda on üç adet model dikkate alınmış ve her model için üç adet numune deneye tabi tutulmuştur. Genel anlamda güçlendirme yöntemi olarak farklı FRP şerit uygulamaları, değişik adetlerde çelik çubuğa sütun başlığı numunesi içerisinde ard gerilme verilmesi ve değişik metal çemberleme örnekleri kullanılmıştır. İlaveten deneysel çalışmalarda kullanılan Tomarza taşının bir takım fiziksel özellikleri belirlenmiştir. Sonuç olarak her bir model için yapılan deney sonucunda elde edilen taşıma yükü kapasiteleri karşılaştırılmıştır. Günümüzde sütun başlıklarının güçlendirilmesinde sıklıkla kullanılan metal çemberleme yönteminin belirli sınırlar içerisinde kaldığı belirlenmiştir. Yeterli kalınlıkta FRP şerit uygulamasının ise sütun başlıklarının taşıma kapasitesini dikkate değer oranda artırdığı tespit edilmiştir.