Tarihi yapıların eğitim yapısına dönüşümünün incelenmesi: Toros Üniversitesi Güzel Sanatlar Tasarım ve Mimarlık Fakültesi örneği

ÖZET Günümüzde toplumsal koşulların ve gereksinimlerin değişmesiyle, yapı ve mekân gereksinimlerinin de aynı ölçüde değiştiği görülmektedir. Kültür varlıklarının yeniden topluma kazandırılma çabası, üzerinde önemle durulması gereken evrensel bir konudur. Günümüzde yapısal olarak var olan, işlevselliğini yitirmiş tarihi yapılar; terkedilmeye ve yıkılmaya bırakılmak yerine elverişli yapısal özellikleriyle ve bulunduğumuz dönemin yaşam koşulları doğrultusunda yeniden işlevlendirme çalışmalarıyla kullanıma kazandırılabilmektedirler. Bu çalışmada, yükseköğrenim yapısına dönüştürülen tarihi yapılar değerlendirmeye alınmaktadır. Bu çalışmada, yükseköğrenim yapıları olarak yeniden işlevlendirilen tarihi yapılardaki Mimarlık Fakülteleri, bu tezde örnek olarak incelenirken, düzenlemeden önceki durumu ile yeniden işlevlendirildikten sonraki durumunun uyumu ve stüdyo ve derslikleri; işlev, malzeme, strüktür, aydınlatma, mimari dil, altyapı ve tesisat çözümleri açısından ele alınmaktadır. Bu kapsamda, Kadir Has, Bilgi ve Mardin Artuklu Üniversitelerinin Mimarlık Fakülteleri tarihi yapıların eğitim yapısına dönüşümünün incelenmesi yönünden örneklemler olarak seçilmiş ve eğitim yapıları olarak yeniden işlevlendirmeleri ile stüdyo ve derslikleri bu tezde belirlenen ölçütlere göre incelenmiştir. Olgu değerlendirmesi (case study) olarak; Mersin'in tarihi kent çevresinde bulunan Toros Üniversitesi Güzel Sanatlar Tasarım ve Mimarlık Fakültesi ele alınmıştır. İlk olarak tarihi yapının eğitim yapısına dönüştürülmesi, sonra işlev değişikliği sonucu dönüşüm geçirdiği tasarımla uyumu değerlendirilmiş, daha sonra yapının zamana bağlı değişimi irdelenmiştir. Fakültenin stüdyo ve derslikleri de, yeniden işlevlendirme açısından; işlev, malzeme, strüktür, aydınlatma (stüdyoların ışık analizleri), mimari dil, altyapı ve tesisat çözümleriyle değerlendirilmiştir. Toros Üniversitesi Güzel Sanatlar Tasarım ve Mimarlık Fakültesi'nin T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültürel Varlıklarına ait olan A Blok ve Mersin Latin İtalyan Katolik Kilisesinden kiralanan B Blok yapıları bu tez kapsamında tarihi yapıların eğitim yapısına dönüştürülmesi yönünden ele alınmıştır. Anahtar Sözcükler: Yeniden işlevlendirme, Tarihi yapılar, Üniversite Binaları, İşlev değişimi