Ahşap ve çelik çatıların strüktürel ve konstrüktif karşılaştırılması

Büyük açıklıkların geçilmesinde, estetik, imalat hızı ve ekonomi gibi sebeplerle, son dönem modern betonarme ve çelik yapılarda çelik düzlem ve uzay kafes sistem olmak üzere iki temel seçeneği bulunan çelik kafes çatı sistemleri ve çeşitli tekniklerin uygulanması ile birlikte konstrüksiyon imkanı genişleyen ahşap konstrüksiyonlu çatılar sıkça tercih edilmektedir. Ahşap ve çelik malzemenin değişimini ve gelişmesini sağlayan çeşitli tekniklerin uygulanmasına paralel olarak çatı sistemlerini oluşturulan yapım sistemlerinin imkanları da genişlemiştir. *Yatay açıklık sistemlerine ait düşey taşıyıcılar ile iklimsel faktörlerden korunmayı sağlayan ve havanın, ısı ve sesin binaya girişini kontrol eden düşey sistem çatılar, nitelikleri gereği açıklık geçen sistemler olmaları yanında binanın hem dışını hem de iç mekanlarını şekillendirmede etkili bir düşey görünüşe sahip yapı elemanlarındandır. (*Ching, Francis D.K., Onouye, Barry S., Zuberbuhler, D. (2013). Çizimlerle Taşıyıcı Sistemler, (Birinci Baskı). İstanbul: Yem Yayın, 135-248.) Bu tez çalışması kapsamında; literatür taraması gerçekleştirilmiş olup ahşap ve çelik elemanlarla yapılan büyük açıklıkların geçildiği kesitler, çatı tipleri-işlevleri, ahşap ve çelik çatı sistemleri, ahşap oturtma, asma ve kafes kiriş sistemli ahşap çatı konstrüksiyonları üzerinde durulmuş, strüktürel çelik çatı çerçevesi, çelik rijit çerçeveler, çatı makasları, hesap metotları ve uzay kafes sistemler çelik çatı konstrüksiyonları kapsamında araştırılmış, ahşap ve hafif çelik çatıların strüktürel ve konstrüktif açıdan karşılaştırılması yapılmıştır. Ülkemizde ve uluslararası alanda çatı üretiminde kullanılan standartlar, bu sistemlerin üretiminde kullanılan ahşap ve çelik malzemenin yangın ve deprem anında göstermiş olduğu mukavemet tepkileri, ısı ve nem dayanımları, statik açıdan gösterdikleri mukavemetleri, diğer sistemlerde kullanılan malzemelere göre avantajları/dezavantajları strüktür ve konstrüksiyon kavramları çerçevesinde incelenmiş, ahşap ve çelik üç boyutlu strüktürel çatı sistemleri inşa edilmiş yapı örnekleri üzerinden sentezlenerek yapım sistemleri üzerinde durulmuştur. Anahtar Kelimeler: Strüktür, Konstrüksiyon, Çatı Sistemleri, Yapı Elemanı, Ahşap Çatı, Çelik Çatı