Tarihi yığma yapıların yakın fay etkisi altındaki davranışının incelenmesi

Geçmiş ile gelecek arasında köprü vazifesi gören tarihi yapılar detaylı bir şekilde analiz edilmelidir. Malzeme ve yapısal özellikleri, zemin yapısı gibi etmenlerin yanı sıra deprem kaynağına olan uzaklığı da önem arz etmektedir. Çünkü son yıllarda meydana gelen depremler göstermiştir ki fay hattına yakın olan yapıların faya uzak olan yapılara göre daha fazla deprem enerjisine maruz kaldıkları görülmüştür. Bu çalışmanın ilk bölümünde tarihi yapıların önemi ile giriş yapılmış, deprem hareketi ve depremin yığma yapılar üzerindeki etkisinden bahsedilmiş, ardından yakın fay kavramı açıklanarak tezin amacı ortaya konulmuştur. İkinci bölümde tarihi yapıyı oluşturan malzemeleri ve taşıyıcı elemanların özellikleri hakkında bilgi verilmiş, tarihi yapıların yapısal özellikleri ve dış yükler altında nasıl davrandığı üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde depremin oluşma mekanizması şekiller ile gösterilmiş, fay türlerinden kısaca bahsedilerek Türkiye'nin depremselliği konusuna geçilmiştir. Dördüncü bölümde yakın fay etkisi irdelenmiş, yakın fay etkisinin literatürdeki yeri ve uygulaması hakkında bilgi verilmiştir. Beş ayrı deprem kaydı seçilerek bu kayıtların yakın fay etkisi bindirilmiş halleri ile arasındaki farklar grafikler ile gösterilmiştir. Beşinci bölümde Manisa'da bulunan İvazpaşa Camii'nin deprem kaynağına yakın olması nedeniyle olası bir depremde nasıl etkileneceği incelenmiştir. Bilgisayar ortamında sonlu elemanlar modeli oluşturulmuş, beş ayrı deprem kaydı etkitilmiş, ardından yakın fay etkili deprem kaydı etkitilerek meydana gelen kuvvet ve deplasman değerleri karşılaştırılmıştır. Altıncı bölümde Çorum'da Kızılırmak nehri üzerine kurulu Koyunbaba Köprüsü incelenmiştir. Kuzey Anadolu Fay Hattı'na 15 km uzaklıktaki köprünün faya yakın olması sebebiyle olası bir depremde meydana gelecek hasarlar üzerinde durulmuştur. Yedinci bölümde ise İstanbul Kadıköy'de bulunan İstanbul'un ilk apartmanlarından biri olan Valpreda Apartmanı incelenmiştir. Marmara fay hattına yaklaşık 15 km uzaklıkta bulunan ve taşıyıcı sistemi yığma olan 8 katlı binanın sahip olduğu özellikler nedeniyle yakın fay etkisinde nasıl davranış göstereceği sayısal yöntemlerle hesaplanmıştır. Sekizinci bölümde farklı mimari özelliklere sahip tarihi yığma camii, köprü ve binanın normal deprem kaydı ile yakın fay etkisi bindirilmiş deprem kayıtlarının etkitilmesi sonucu elde edilen sonuçlar karşılaştırılarak yakın fay etkisinin tarihi yapıları ne şekilde etkileyeceği konusunda yorum yapılmş ve gelecekte yapılacak olan onarım ve güçlendirme çalışmalarına ışık tutması hedeflenmiştir.