Tarihsel peyzaj karakterizasyonu yaklaşımının antalya-serik bölgesi peyzajlarına uygulanması

Peyzaj karakteri bir peyzajı diğer peyzajlardan ayıran, farklı ve ayırt edilebilir özelliklerin tümüdür. Bu çalışmada Serik Bölgesinde doğal ve kültürel peyzajlarının ve peyzaj karakterinin analizinde TPK yönteminin uygulanması amaçlanmıştır. Kentsel ve kırsal peyzajlar yönünden çok çeşitlilik barındıran, ayırt edici peyzaj özellikleriyle zengin doğal ve kültürel yapısı, antik çağlardan beri farklı uygarlıklara tanıklık etmesi nedeniyle Serik Bölgesi seçilmiştir. Beş farklı zaman aralığında tarih derinliğinin incelendiği çalışma kapsamında öncelikle tarihsel ve coğrafik açıdan bölgeye özgü tarihsel peyzaj karakter alanları, baskın peyzaj deseni temelinde tarihsel peyzaj karakter tipleri belirlenmiş, TPK yaklaşımı temelinde tarihsel peyzaj karakter alan ve tipleri zaman derinliği ile değerlendirilmiş, son olarak da zaman derinliği üzerinden her bir peyzaj karakter tipinin tarihsel değişimler ortaya koyulmuştur. Tarihsel peyzaj karakter alanını zaman derinliği olan ve tarihsel dönem, olay ve değerler ile ayrılan ve coğrafik olarak bölgeye özgü karakterler içeren alanlarıyla Sillyon, Pednelissos, Aspendos, Harius Antik Kenti ve Çevresi Tarihsel Peyzaj Karakter Alan ile Serik Armudu Yayılışı Tarihsel Peyzaj Karakter Alanı olmak üzere 5 adet tarihsel peyzaj karakter alanı tanımlanmıştır. Benzer alan kullanımları, tarihi geçmişi ve alan örtüsü ile öne çıkan ve özellikle de tarihsel süreçleri benzerlik gösteren alanlar ile tarla sistemleri, teras sistemleri, doğal-yarı doğal alanlar, su yüzeyleri, yerleşim sistemleri, endüstri alanları, ulaşım, rekreasyon ve turizm olmak üzere 8 adet tarihsel peyzaj karakter tipi tespit edilmiştir. TPK yönteminin Serik örneğinde Akdeniz peyzajlarına uygulandığı yerel ve bölgesel peyzajlara tarihsel bakış katarak peyzaj mimarlığı disiplinindeki peyzaj planlama, tasarım, koruma, onarım ve yönetim süreçlerini destekleyecek ve bu süreçlerde önemli bir rol oynayacak bilgiler üretilmeye çalışıldığı bu çalışma sonuçları itibariyle Türkiye'deki peyzaj araştırmalarındaki tarihsel derinlik ve peyzaj değişimindeki zaman derinliğinin analizine katkı sunması beklenmektedir.