Tarımda kapitalist gelişim sürecinin Türkiye tarımsal yapılarına ve dış ticaretine etkisi

1980'li yıllardan itibaren neo-liberal politikaların uygulanmaya başlanmasıyla beraber Türkiye tarımı çok farklı bir konjonktüre girmiştir. Bu süreçte tarım piyasalarında yaşanan hızlı liberalizasyon, uluslararası ekonomi-politik ilişkilerin yeniden düzenlenmesine, Türkiye tarımsal üretiminin ve dış ticaretinin bu yenidünya düzeni içindeki konumunun yeniden yapılanmasına neden olmuştur. Bu değişim tüm azgelişmiş ülkelerde de aynı dinamizim için de gerçekleşmiştir. Bu değişimin kaynağı ise lokal politikalardaki benzerliklerden ziyade, kapitalizmin gelişimin ve onun bir dünya-sistemi olarak tüm ekonomik yapıları dönüştürdüğü uluslararası bir sürecin sonucudur. Bu bağlamda, çalışmanın temel amacı, tarımda kapitalist gelişim sürecinin, Türkiye tarımsal yapılarına ve tarımsal dış ticaretine etkisinin ortaya konulması ve incelenmesidir. Ancak böyle bir incelemeye girişmeden önce, ilk olarak kapitalist bir sistemin ortaya çıkışının ve tarımda kapitalist gelişim sürecinin irdelenmesi ikinci olarak da küreselleşen kapitalizm çerçevesinde tarım ticaretinin serbestleşmesi ile sermayenin dünya genelinde tarımsal üretim sistemlerine girişi ve böylece tarımın finans sistemlerine eklemlenmesinin hem azgelişmiş hem de gelişmiş ülkelerin tarımsal yapılarında ortaya çıkardığı değişimler analiz edilecektir. Tüm bu analizler içinde dünya ticaret politikalarında yapısal dönüşümü ve tarımsal ticaretin serbestleşmesini garantileyen, dünya ticaretinin anayasasını hazırlayan GATT ve DTÖ gibi küresel aktörler de ele alınacaktır. Tüm bu çerçevede sonuç olarak dinamik bir süreç izleyen küresel kapitalizmin, Türkiye tarımsal yapılarına etkileri üretim ve üretim süreçleri açısından ele alındıktan sonra serbestleşme sürecinin Türkiye'nin tarımsal dış ticareti üzerindeki etkileri ve değişimin yönü üzerinde durulacaktır.