Tarımsal sulamadan dönen suların beton kaplamalı kanalda fildöfer tekniği ile iyileştirilmesi ve yeniden kullanımı

Şanlıurfa Harran Ovası'nda tarımsal sulamalardan dönen yüzey suların tahliye kanallarında iyileştirilerek tekrar yeniden kullanımı kapsamında 2022 yılında çalışma yürütülmüştür. Yürütülen çalışmada 117 gün süreyle izleme ve değerlendirme yapılmış ve tarımdan dönen suların ikinci sınıf sular olduğu görülmüştür. Tarımdan dönen bu suların n kez tekrar tekrar tarımda kullanılabileceği sonucuna varılmıştır. Ovada yaygın şekilde üretimi yapılan tuza toleranslı pamuk bitkisi ile mısır bitkisinde dönen suların kullanımında sakınca olmadığı sonucuna varılmıştır. Harran Ovası projesinde konvansiyonel yöntemlerden sayılan karık sulamalara göre su tüketim hesapları yapılmış, ancak suyun karık ve border sulamaları yerine vahşi sulamaların uygulandığı sonucuna varılmıştır. Böylece yüzey akışlarla çok ciddi miktarlarda toprak erozyonun gerçekleştirildiği görülmüştür. Anonim bilgilerden Harran Ovası'nda yıllık 500 milyon m3 tarımsal suyun ve önemli miktarda sedimanın Harran Ovası'ndan ve Türkiye'den ayrıldığı bilgisine erişilmiştir. Tarafımızca herhangi bir ölçüm yapılmamıştır. Toplam katı madde, askıda katı madde ve NTU değerleri haziran ayının ilk haftasından, eylül ayının son haftasına kadar görece olarak azalmaya başlamıştır. Fildöfer sisteminin giriş ve çıkışında maksimum ve minimum değerler; TKM için sırasıyla; 974-144 mg/L ve 733-40 mg/L; AKM için sırasıyla 733-40 mg/L ve 226-41 mg/L; NTU bulanıklık için sırasıyla 876-30 mg/L ve 780-25 mg/L aralığında değiştiği görülmüştür. Her üç parametre değerlerinin bitkinin olgunluk dönemine doğru azalım göstermesi, topraklarda özellikle makro porozitenin azalmasına ve toprakların sıkışmasına bağlanabilir.