Tarımsal sulamadan dönen suların tahliye kanalında fildöfer tekniği ile iyileştirilmesi ve yeniden kullanımı

Şanlıurfa Harran Ovası'nda 2022 yılında yapılan çalışmada tarımdan dönen kullanılmış suların iyileştirilerek tekrar kullanımı için fildöfer tekniği kullanılmıştır. Çalışma alanı olarak GAP Sulama Birliği hizmet alanında yer alan Çepkenli Köyü HT11-2 tahliye kanalı ile Çolpan Regülatörü kullanılmıştır. Çalışma mayıs-ekim ayları arasında gerçekleşmiştir. Konvansiyonel sulamalarda tarımdan dönen kullanılmış sular, yüzey akışla tahliye kanallarına mansaplanır. Daha sonra tersiyer, yedek ve ana tahliye kanalları kademeli olarak birleşir ve isale kanalı şeklinde alıcı ortama dökülmek üzere akış rejimi gerçekleşir. Özellikle vahşi sulamalarla meydana gelen su kayıplarının yeniden kazanımı için DSİ tarafından, projelendirilen ve tahliye kanalları üzerinde inşa edilen regülatörlerle gerçekleştirilir. Yapılan bu çalışmada Su Yönetimi Genel Müdürlüğü (SYGM) tarafından oluşturulan fildöfer sisteminin memba ve mansabında 149 gün süren izleme ve değerlendirme gerçekleştirilmiş, bu süre zarfında kullanılmış suların tekrar yeni sahalarda kullanılması için fildöfer sisteminden 9.913.476 m3 su Çolpan Regülatörü aracılığı ile HYA kanalına mansaplanmıştır. Gerçekleştirilen ölçümler sonucu TKM ve AKM değerlerinin yüksek olduğu, en düşük değerlerin ise son sulamalarda olduğu görülmüştür. Çalışma alanında cazibe sulamadan mansaplanan sulardan sedimentin yuvarlanma, kayma ve sıçrama hareketleri sonucu, 717 ha alandan toplam 6.274 ton malzemenin taşındığı belirlenmiştir.