Tartrazi'in insan kan dokusu üzerine in vitro toksik etkisinin ve gallik asit ile karnosik asit'in koruyucu özelliklerinin belirlenmesi

Sentetik bir boya maddesi olan tartrazin (TRZ), gıda maddelerinde sıklıkla renklendirici olarak kullanılmakta ve canlılarda toksik etkilere neden olmaktadır. Gallik asit (GA) ve Karnosik asit (CA) ise koruyucu etkileri olan antioksidan maddelerdir. Bu tez çalışmasında, TRZ 25mM, GA 30μM ve CA 30μM dozlarında eritrosit ve lökosit hücrelerine in vitro olarak uygulanmıştır. Kan hücrelerinin antioksidan savunma sistemi enzimlerinden süperoksit dismutaz (SOD), katalaz (CAT), glutatyon peroksidaz (GPx), glutatyon-S-transferaz (GST), glutatyon redüktaz (GR) aktiviteleri, lipit peroksidasyonunun son ürünü olan malondialdehit (MDA) seviyesi, glutatyon (GSH) seviyesi ve asetilkolin esteraz (AChE) aktivitesi kontrol grubu ile karşılaştırılmalı olacak şekilde spektrofotometrik yöntem ile belirlenmiştir. Bunların yanında DNA fragmantasyonu, osmotik frajilite ve canlılık tayinleri de yapılmıştır. TRZ uygulanan grupta antioksidan enzim aktivitelerinin, AChE aktivitesinin, GSH seviyesinin ve canlılık yüzdesinin istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde azaldığı gözlemlenmiştir. Fakat MDA seviyesinde, DNA fragmantasyonunda ve osmotik fragilite değerlerinde artış meydana geldiği belirlenmiştir. Bunun yanında TRZ ile beraber GA, CA ve GA+CA uygulanan gruplarda TRZ'ye karşı koruyu etkilerin oluştuğu görülmüştür. Sonuç olarak TRZ'nin insan kan hücrelerine toksik etkisinin olduğu, GA ve CA'nın ise tam olarak olmasa da koruyucu etkileri olduğu tespit edilmiştir.