On thin ice: Understanding parental psychological control in Turkish and Pakistani individuals mediating role of needs satisfaction across cultures

Bireylerin özerklikleri, sözlü tehdit veya suçluluk uyandırma gibi farklı şekillerde sindirilebilir. Bu tür yöntemlerin kişiler üzerindeki etkisi detaylıca araştırılmamıştır. Bu çalışma kapsamında, özne arası bir tasarım kullanılarak, katılımcılar üç çalışma koşulundan birine yerleştirilmiştir. Türk (N = 454) ve Pakistanlı (N = 149) genç yetişkinlerde ebeveyn kontrolünün psikolojik ve davranışsal boyutlarda etkisi araştırılmıştır. Tepkisellik ve kültürel eğilimler potansiyel moderatörler olarak ele alınmıştır. Her iki grupta da, ebeveyn özerklik desteği olumlu psikolojik sonuçlar göstermiştir. Ebeveyn kontrolü ise genç yetişkinlerde psikolojik ihtiyaç tatminini ve ebeveyn meşruiyetini anlamlı bir boyutta düşürmüş, optimal olmayan sonuçlar doğurmuştur. Türk katılımcılar, içsel ve dışsal ebeveyn kontrolü altında yüksek bir karşı gelme dürtüsü ortaya koymuşlardır. Pakistanlı katılımcılar ise dışsal kontrol altında karşı gelme dürtülerini, özerklik desteğine kıyasla daha yüksek bir şekilde sergilemişlerdir. Buna ek olarak, Pakistanlı katılımcıların kişisel bağımsızlık skorları moderatör görevi üstlenmiş, dışsal kontrol grubunda karşı koyma dürtülerinin arttığı gözlenmiştir. Kültürlere bağlı olarak farklı davranışsal tepkiler ortaya çıksa da, çalışmanın bulguları Kendini Belirleme Kuramının evrensellik iddiasıyla paralellik göstermiş ve ihtiyaç tatminin kişilerin gelişimindeki olumlu aracı rolünü işaret etmiştir. Anahtar Kelimeler: Ebeveyn Psikolojik Kontrolü, İhtiyaç Tatmini, Özerklik Desteği