Tasarım alan yolu ile oluşturulan iloprost- termosensitif jelin insan dental pulpa kök hücreleri üzerindeki etkilerinin in-vitro olarak incelenmesi

Amaç: Prostasiklin analoğu olan İloprost anjiyogenez sürecini indükleyebildiği ve hücresel proliferasyonu teşvik edebildiği için dental pulpa rejenerasyonunda terapötik bir ajan olarak kullanılma potansiyeline sahip olduğu düşünülmektedir. İloprost'un sıvı formda olması ve kısa yarı ömrü, pulpa odası ve kök kanallarına klinik uygulanmasını güçleştirmekte, bu bölgelerde kontrollü salım sağlamayı zorlaştırmaktadır. Bu çalışmanın amacı, İloprost'un kontrollü salımını sağlayabilmek amacıyla ilaç taşıyıcı sistem olarak kullanılabilecek sıcaklığa duyarlı enjekte edilebilir bir hidrojelin tasarlanmasıdır. Ayrıca geliştirilen bu hidrojel sisteminin ve İloprost'un sitotoksik etkileri ile anjiyogenezle ilişkili VEGF gen ekspresyonu üzerindeki etkilerinin in vitro olarak değerlendirmesi hedeflenmektedir. Yöntem: Bu çalışmada, sıcaklığa duyarlı enjekte edilebilir bir hidrojel sisteminin geliştirilmesinde Tasarımla Kalite (QbD) yaklaşımı kullanılmış ve Modde® yazılımı aracılığıyla Deney Tasarımı (DOE) oluşturulmuştur. %18 Poloksamer 407 ve %5 Poloksamer 188 soğuk yöntemle birleştirilerek sıcaklığa duyarlı enjekte edilebilir bir hidrojel hazırlanıp İloprost'un seyreltilmesinde kullanılarak farklı konsantrasyonlara sahip İloprost grupları (10-6M ve 2x10-6M) hazırlanmıştır. Bu formülasyonlar karakterize edilmiş ve DPSC'lere uygulanmış; sitotoksik etkileri MTT analizi ile, anjiyogenezle ilişkili VEGF gen ekspresyonu üzerindeki etkileri ise RT-PCR yöntemi ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Formülasyonun karakterize edildiği adezyon, kohezyon, jelleşme sıcaklığı ve vizkozite gibi çalışmalardan elde edilen veriler DPSC'lere uygulanabilirlik açısından uygun bulunmuştur. MTT analizi sonucunda Poloksamer içeren gruplarda sitotoksik etki gözlemlenirken, İloprost'un her iki farklı dozunda 24. saatte sitotoksisite gözlemlenmemiştir. RT-PCR analizinde ise 10-6 M İloprost grubunda VEGF mRNA ekspresyonu kontrol grubuna kıyasla 24. ve 72. saatte anlamlı düzeyde artış göstermiştir. Sonuç: Çalışmamızın sınırları içerisinde geliştirdiğimiz hidrojelin %100 dilüsyonunun DPSC üzerinde sitotoksik etkiye sahip olduğu, ileride yapılacak çalışmalarda hidrojelin seyreltilerek uygulunması ve bu şekilde biyolojik özelliklerinin değerlendirilmesi önerilmektedir. Öte yandan İloprost gruplarının dental pulpa kök hücrleri üzerinde sitotoksisite göstermemesi ve VEGF gen ekspresyonunda artış elde edilebildiği için İloprost'un dentin-pulpa kompleksi rejenerasyonu açısından potansiyel bir terapötik ajan olabileceğini ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Poloksamer 407, Poloksamer 188, İloprost, MTT, RT-PCR, Tasarımla Kalite