Tasarım hakkına tecavüz

Tasarım hukuku, ürünlerin dış görünümüne ilişkin özgün unsurları koruyarak hak sahiplerine hem ticarî değer yaratma hem de rekabet avantajı sağlama imkânı sunar. Bu bağlamda, tasarımın yalnızca yaratım sürecinde değil, hukuka aykırı müdahalelere karşı etkin biçimde korunması da fikrî mülkiyet sisteminin işleyişi açısından önemlidir. Bu tezde, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) çerçevesinde tasarım hakkının kapsamı ve bu hakka tecavüz oluşturan fiiller sistematik biçimde ele alınmakta; Türk hukukundaki düzenlemeler Avrupa Birliği'nin 6/2002 sayılı Topluluk Tasarım Tüzüğü ile 2024/2822 sayılı Reform Tüzüğü ışığında karşılaştırmalı olarak değerlendirilmektedir. SMK'da tasarımlar için "ayırt edicilik" koruma eşiği aranırken, ihlal değerlendirmesinde "ayırt edilemeyecek kadar benzerlik" ölçütünün benimsenmesi, uygulamada öngörülebilirlik sorunları ve koruma zafiyetleri yaratmaktadır. Ayrıca dijital üretim, paylaşım ve yazılım temelli ihlallere ilişkin AB düzenlemelerinin Türk hukukunda yeterince karşılık bulmaması da önemli bir boşluk olarak öne çıkmaktadır. Tescilli ve tescilsiz tasarımlar bakımından haksız rekabet hükümleri ile sağlanan tamamlayıcı koruma yolları da öğretideki görüşler ve içtihatlar ışığında incelenmiştir. Bu kapsamda çalışma, tasarım koruması ile ihlal ölçütleri arasındaki ilişkiyi kavramsal ve uygulamaya yönelik olarak ele alarak, Türk hukuk sisteminde daha tutarlı ve işlevsel bir koruma rejiminin gerekliliğini ortaya koymaktadır.