Taşeli yöresi geçiş dönemleri

Halk kültürü, bireyin toplum içerisindeki yaşantısında, düzeni ve uyumu sağlar. Halk kültürünün oluşmasında, bireyin içinde yaşadığı toplumun tarihi, sosyal yapısı, kültürel olayları ve gelişen teknoloji etkili olur. Bireyin yaşantısında çeşitli dönemler vardır. Doğum, evlenme ve ölüm dönemleri, halk kültüründe geçiş dönemleri olarak anılır. Geçiş dönemlerinde birey, çeşitli ritüellerle yeni yaşantısına hazırlanır. Bu çalışmada insan hayatının önemli safhalarından olan ve geçiş dönemleri olarak adlandırılan doğum, evlenme ve ölümle ilgili Taşeli Yöresindeki ritüeller ele alınmış; yörede görülen ritüellerde eski Türk inanışlarının izleri aranmış ve Türk topluluklarında uygulanan ritüellerle karşılaştırması yapılmıştır. Taşeli yöresinde, doğum öncesinden başlayan bu ritüellerle, çocuğun sağlıklı doğması, doğduktan sonra da yaşamını sağlıklı sürdürülmesi amaçlanır. Çocuk doğduktan sonraki kırk güne çok önem verilir. Anne ve çocuğun korunmasız olduğuna inanılan bu kırk gün içinde, onları kötü etkilerden korumak için, birtakım önlemler alınır. Evlenme döneminde uygulanan adet ve inanmalarla, bireyin yeni başlayan yaşantısında mutlu olması, kötülüklerden korunması amaçlanır. Eski Türklerden günümüze kadar gelen inanmalarla, aileye yeni katılan bireyi kutsamak için, dinsel-büyüsel pratikler uygulanır. Öte dünyada sürdürüleceğine inanılan ebedi hayatın başlangıcı olan ölüm döneminde uygulanan ritüellerde amaç, ölenin öte dünyaya gidişini kolaylaştırmak, orada mutlu olmasını sağlamak, geride kalanların da ruhsal durumlarını düzeltmektir. İslami uygulamaların yoğun olarak uygulandığı bu dönemde, yeni bir ölümün olmaması, ölenin geride kalanları rahatsız etmemesi için dinsel, büyüsel pratikler uygulanır. Tezimizin sonuç bölümünde genel bir değerlendirmeye yer verilmiştir. Taşeli yöresini oluşturan toplumun, diğer Türk topluluklarıyla aynı kültür kaynağından beslendiği görülmüştür. Anahtar Sözcükler: Taşeli Yöresi, Geçiş Dönemi, İnanış, Türk Toplulukları, Türk Kültürü