Taşımalı ve taşımalı olmayan ilköğretim ikinci kademe öğrencilerinin beslenme alışkanlıkları ve diyet örüntüleri üzerine bir araştırma

Bu araştırma ilköğretimin ikinci kademesine devam eden taşımalı ve taşımalı olmayan öğrencilerin beslenme durumlarını, diyet örüntülerini, beslenme alışkanlıklarım, taşımalı öğrencilere verilen beslenme yardımının yeterliliğini ve bunun basan durumlarına etkisini incelemek ve araştırma sonuçlarına göre çözüm önerileri getirmek amacıyla planlanmış, yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır. Araştırmanın örneklemini Tokat Erbaa ilçesi sınırlarında bulunan basit tesadüfi örnekleme yöntemi ile belirlenen altı ilköğretim okulu oluşturmaktadır. Bu okulların seçilme sebebi hem taşımalı hem de taşımalı olmayan öğrencilerin devam ettiği okullar olmasıdır. Araştırma 210'u taşımalı, 210'u taşımalı olmayan toplam 420 öğrenci üzerinde yapılmıştır. Araştırmanın verileri anket tekniği ile toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, Windows ortamında SPSS 11.0 istatistik paket programı kullanılmıştır. Çocukların cinsiyetlerine ve okul türlerine göre antropometrik ölçümleri, öğünlere göre besin tüketimleri, enerji ve besin öğesi alımları sonuçlarının değerlendirilmesinde ortalama (x), standart sapma (S), standart hata (Sx) ve alt-üst değerleri ile ortancalar hesaplanmıştır. İstatistiksel değerlendirmede uygun tablolara t testi, ki-kare (x2) testi uygulanmış, sayı ve yüzde dağılımları alınmıştır. Elde edilen sonuçlara göre taşımalı ve taşımalı olmayan öğrencilerin beslenme alışkanlıkları ve beslenme durumlan çok farklı değildir. Taşımalı öğrencilere verilen beslenme yardımının yeterli olmadığı, öğrencilerin verilen beslenme yardımından çeşitli nedenlerle memnun olmadığı (%74.3) kanısına varılmıştır. Taşımalı öğrencilerin basan ortalamalanmn sırasıyla erkek öğrencilerde 5.0 üzerinden 2.66±0.71, kızlarda ise 2.92±0.73 'tür. Taşımalı olmayan öğrencilerde ise basan ortalamaları sırasıyla erkeklerde 3.58±0.95, kızlarda ise 3.88±0.93'tür. Taşımalı öğrencilerin taşımalı olmayan öğrencilere göre basan oranının oldukça11 düşük olduğu görülmekte bunun nedeni olarak da sadece beslenme durumunun gösterilemeyeceği, taşımalı öğrencilerin köylerindeki ilkokullarda birleştirilmiş sınıflarda eğitim görmeleri, taşma yapılan okullarda uyum problemi yaşamaları, taşımanın getirdiği zorluklar gibi sebepler şehir merkezlerindeki okullarda yeterince basan gösterememelerine neden olabilir. Taşımalı ve taşımalı olmayan öğrencilerin diyet örüntüleri standartlarla karşılaştırıldığında yetersiz beslendikleri görülmektedir. Erkekler öğrencilerde genel olarak A vitamini, kalsiyum, çinko, demir ve enerji alımının yetersiz olduğu görülmekte, 13-15 yaş grubundaki erkek öğrencilerin yalnız %1.5'i, taşımalı olmayanların ise %2.2'si enerjiyi yeterli miktarda almaktadır. 13-15 yaş grubundaki taşımalı kız öğrencilerin %95.2'si, taşımalı olmayanların ise %86.9'u demiri yetersiz oranda tüketmektedir. Ailelerin sosyo-ekonomik durumlarının düşük olması, beslenme eğitiminin yetersizliği ve ailelerin çocuklarına yeterli ilgiyi göstermemeleri öğrencilerin yetersiz ve dengesiz beslenmelerinin nedenleri olarak sayılabilir.