Taşımalı ve taşımasız ortaokul öğrencilerinin beden eğitimi dersine karşı tutum ve sosyal beceri düzeylerinin incelenmesi

Bu çalışmamız taşımalı ve taşımasız olarak ağrı il merkezi ve bir ilçesinde eğitimlerine devam eden öğrencilerin sosyal beceri düzeyleri ile beden eğitimi ve spor tutumlarının bazı demografik değişkenlere göre ve ölçeklerden alınan puanlar arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya 11 ile 14 yaş grubu aralığında 146 kız, 154 erkek olmak üzere toplamda 300 ortaokul öğrencisi dahil edilmiştir. Araştırmada uzman görüşü alınarak yazar tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu", "Sosyal Beceri Ölçeği", "Beden Eğitimi ve Spor Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Çalışma kapsamında öğrenciler tarafından doldurulan geçerli anket formları SPSS 26 istatistik paket programına aktarılmıştır. Verilerin normallik varsayım analizi sonrasında alt boyutlarda elde edilen çarpıklık (skewness) ve basıklık (kurtosis) testleri yapılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde betimsel istatistikler (frekans, yüzdelik dağılım); katılımcıların sosyal beceri düzeyleri ile beden eğitimi ve spor tutum düzeyleri cinsiyet, sınıf, okul yeri, okul türü, sportif etkinlik katılımı ve spor tesisi kullanımı arasında farklılaşmayı belirlemek amacıyla Bağımsız Örneklem T Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve Scheffe çoklu karşılaştırma testi kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlar ise p<.05 önem düzeyine göre değerlendirilmiştir. Sonuç olarak sosyal beceri ölçeği sonuçlarına baktığımızda sportif etkinliklere katılım, spor tesisi kullanma değişkenlerine göre anlamlı fark bulunmazken; cinsiyet, okul türü ve okul yeri değişkenlerinde anlamlı fark elde edilmiştir. Tutum ölçeği sonuçlarına baktığımızda cinsiyet, okul yeri, sportif etkinliklere katılım, spor tesisi gibi değişkenlere göre anlamlı fark bulunmazken; okul türü faktörü taşımasız eğitim alanların lehine anlamlı fark oluşturmuştur. Beceri Ölçeği ile Beden Eğitimi ve Spor Tutum Ölçeği puanları arasındaki ilişki incelenmiştir. Bu inceleme sonucunda sosyal beceri ölçeği ile beden eğitimi ve spor tutum ölçeği arasında düşük düzeyde pozitif yönlü anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (r=-,279; P<0.01). Yani katılımcıların beden eğitimi ve spor tutum düzeyi artıkça sosyal beceri düzeyinin artığını söylemek mümkündür. Bunun nedenlerine baktığımızda beden eğitimi dersinin sosyalleşme ağırlığı yüksek bir ders olması, öğrencilerin bu derste kendilerini daha özgür hissetmeleri, çocukların bu derste enerjilerini atarak streslerini azaltmaları, aynı ve farklı yaş gruplarıyla bu derste devamlı iletişim halinde oldukları için çocuklarda empati, saygı, güven, arkadaşlık, yardımlaşma gibi duyguların gelişmesine olumlu etki etmesi örnek olarak gösterilebilir. Anahtar Kelimeler: Taşımalı eğitim, beden eğitimi, sosyal beceri, tutum.