Taşıtlarda güç aktarma organlarında hasar analizi: Şaft mafsalı ve aks örneği

ÖZET Taşıtları hareket ettirebilmek için, motorda üretilen döndürme kuvvetinin gerekli miktarda arttırılarak önden yada arkadan çekişli sistemlere bağlı olarak tekerleklere iletilmesi gerekir. Taşıtlarda hareket iletimini sağlayan bu sistemlerin tamamına Güç Aktarma Organları adı verilmektedir. Güç aktarma organları taşıtın hareketine bağlı olarak ve sürekli çalıştığından dolayı zaman içinde bazı hasarlar meydana gelmektedir. Yapılmış hasar analizi çalışmalarında mil ve dişli hasarlarının ana nedeni olarak yorulma, bakımsızlık, aşırı zorlamalar gelmektedir ve sonuçta parçalarda kırılma, çatlama ve aşıntı gibi hasarlar görülmektedir. Bu çalışmada hasara uğramış güç aktarma organları genel olarak incelenmiş ve örnek olarak, kardan mili mafsalı ile aks milinin kırık yüzeyleri, metalografik numuneleri hazırlanarak analiz edilmiş, incelemeler sonucunda kırılmaların yorulmadan ve malzeme kusurlarından kaynaklandığı tespit edilmiştir. Ayrıca kardan mili mafsalının sonlu elemanlar metodu ile gerilme analizleri yapılmış meydana gelen maksimum gerilme noktalan tespit edilmiş kırılan parça ile gerilme noktaları karşılaştırılmıştır. Anahtar Kelimeler: Güç aktarma organları, Taşıt Hasarları, Hasar analizi, Sonlu Elemanlar Metodu ıu