Tatlısu istakozlarında (Astacus leptodactylus Esch. 1823) amonyağın toksik etkilerinin belirlenmesi

Bu çalışmada ülkemizde yaşayan endemik türlerden olan tatlı su istakozuna (Astacus leptodactylus, Eschscholtz, 1823) amonyağın toksik etkileri araştırılmıştır. Dört farklı ölçüm zamanında (24, 48, 96 ve 168 saat) ve iki farklı subletal amonyak dozuna (12,3 mg/L ve 60,25 mg/L) maruz kalan tatlı su istakozlarının (Astacus leptodactylus) hemolemflerinde biyokimyasal parametrelerdeki değişimler, toplam hemosit sayıları ve solungaç ve hepatopankreas histolojisi incelenmiştir. Yapılan deneyler sonucunda total protein haricinde tüm biyokimyasal parametrelerde istatistiksel olarak anlamlı (p<0.05) fark saptanmıştır. Özellikle sekonder stres parametrelerinden olan glikoz ve laktik asit parametrelerinde istatistiksel olarak anlamlı bir artış saptanmıştır (p<0.05).Yapılan histolojik incelemeler sonucunda solungaç dokusunda hiperemi benzeri yapı, hemolemf infiltrasyonu ve melanizasyon saptanmıştır. Hepatopankreas dokusunda ise lumen dejenerasyonu, lumenlerde genişleme ve ödem saptanmıştır. Toplam hemosit sayısı ve hemolemf glukozu crustaceaların sağlık durumunu belirlemede kullanılan parametrelerdendir. Tatlı su istakozlarından alınan hemolemf örneklerinde yapılan toplam hemosit sayımı sonuçları kontrol grubu ile karşılaştırıldığında toplam hemosit sayısında artış görülmüştür. Tatlı vsu istakozları (Astacus leptodactylus) OECD test yönergelerinde standart test organizmaları olmaları ve beslenme ağındaki kritik pozisyonlarından dolayı elde ettiğimiz bulgular literatüre katkıda bulunabilir niteliktedir.Bilim Kodu : 903.1.032Anahtar Kelimeler : Subletal amonyak, tatlı su istakozu (Astacus leptodactylus),hepatopankreas, solungaç, biyokimyasal hemolemf parametreleri, toplam hemosit sayısıSayfa Adedi : 70Tez Yöneticisi : Doç. Dr. Aylin Sepici DİNÇEL