Tavşanda femur başı osteonekroz modelinde tadalafilin koruyucu etkisinin incelenmesi

Giriş: Çocuk ve genç erişkin hastalarda, yüksek doz steroid tedavisi gerektiren çocukluk çağı maligniteleri veya romatolojik hastalıklar sonrası gelişen femur başı osteonekrozu ciddi bir problem teşkil etmektedir. Literatürde bu hasta grubu için geçerliliği kanıtlanmış bir profilaksi bulunmamaktadır. Fosfodiesteraz inhibitörleri, etki mekanizmaları sebebiyle profilaksi ve tedavide kullanım potansiyeline sahiptirler. Biz, tavşanlarda yüksek doz kortikosteroid ve lipopolisakkarid kullanarak oluşturduğumuz osteonekroz modelinde, profilaktik tadalafil kullanımının etkilerini radyolojik, histopatolojik ve moleküler biyolojik yöntemlerle incelemeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: 24 adet Yeni Zellanda tavşanı üç gruba ayrıldı. 8 tanesi kontrol grubu (G0) yapılarak herhangi bir işlem yapılmadı. Birinci gruptaki (G1) tavşanlara 0.1 mg/kg E.coli lipopolisakkaridi (LPS) intravenöz olarak verildi. Ardından aynı gün başlamak üzere, üç gün üst üste 40 mg/kg metilprednizolon sodyum süksinat (MP) intramüsküler (IM) olarak uygulandı. İkinci gruptaki (G2) tavşanlara önce on gün boyunca 5 mg/kg tadalafil oral olarak verildi. Tadalafil tedavisinin sekizinci gününde bu gruptaki tavşanlara da G1'deki tavşanlar gibi 0.1 mg/kg LPS verildikten sonra aynı gün başlamak üzere üç gün boyunca günlük 40 mg/kg IM MP uygulaması yapıldı. Son MP uygulamasından üç hafta sonra tüm hayvanlar sakrifiye edildi. Manyetik rezonans görüntüleme (MR) yapıldıktan sonra femurlar çıkartılıp, femur başlarının yarısında VEGF ekspresyonu çalışıldı. Kalan kısımlarda osteonekroz açısından histopatolojik inceleme yapıldı. Bulgular: G1'de 8 tavşanın 16 kalçasından 15'inde (%93) nekroz görüldü. Buna karşılık G2'de 6 tavşanın 12 kalçasından 8'inde (%67) nekroz görüldü (p>0.05). G2 grubunda VEGF protein ekspresyon seviyelerinin kontrol ve G1 grubuna göre anlamlı bir şekilde yükseldiği görüldü (sırasıyla p<0.05 ve p<0.0004) G0 ve G1 arasında VEGF ekspresyonu açısından anlamlı fark bulunmadı (p>0.05). Çıkarımlar: Lipopolisakkarid ve kortikosteroid kombinasyonu ile tavşanlarda çok yüksek oranda osteonekroz oluşturulabilmiştir. Profilaktik olarak verilen tadalafil bu modelde osteonekroz oranını anlamlı olarak azaltmamıştır. Buna karşılık, tadalafilin, steroid ve lipopolisakkarit etkisinden bağımsız olarak femur başında VEGF ekspresyonunu arttırdığı görülmüştür. Anahtar kelimeler: steroid ilişkili osteonekroz, profilaksi, tavşan osteonekroz modeli, lipopolisakkarid, vasküler endotelyal büyüme faktörü, fosfodiesteraz inhibitörleri, tadalafil