Tedarikçi seçim modeli geliştirme ve yeşil kriterlerin öneminin gıda sektöründe incelenmesi

Tedarikçi seçimi, tedarik zincirlerinin performanslarını arttırabilmek için önemli bir karardır. Literatür incelemesi sonucu, tedarikçi seçiminde ekonomik kararların dışında, çevresel konularında dikkate alınmasının önemli bir gereklilik olduğu görülmektedir. Bilimsel çalışmalar, basın, sosyal medya, resmi kurumlar ve sivil toplum kuruluşları sayesinde toplumun çevre bilinci ve küresel rekabet gücü önemli ölçüde artmıştır. Bu bağlamda tedarik zincirlerinde önemli bir karar noktası olan tedarikçi seçim sürecinde çevresel faktörler dikkate alınmıştır. Böylelikle geleneksel kriterlerin optimizasyonuna ek olarak yeşil kriterler de tedarikçi seçimi probleminde yerini almaya başlamıştır. Bu amaçla, bu doktora tezi tedarikçi seçimi kriterlerinin belirlenmesini; ardından belirlenen kriterlere göre tedarikçi seçiminin yapılmasını; kriterler içerisinde yeşil kriterin; belirlenen diğer kriterlere ve tedarikçi seçimine etkisinin değerlendirilmesi için bir metodoloji geliştirmeyi önermektedir. Tedarikçi seçim kriterlerinin belirlenmesi ve tedarikçi seçimi için Çok Kriterli Karar Verme yöntemlerinden Bulanık DEMATEL, Bulanık TOPSIS ve Bulanık VIKOR metodları kullanılmıştır. Yapılan çalışmalar neticesinde Türkiye'de Gıda sektöründe tedarikçi seçim kriterlerinden "Fiyat" ve "Kalite" kriterlerinin en önemli iki kriter olup; "Çevre" kriterinin en az önemli kriter olduğu görülmektedir.