Tedavisiz izlenen yeni tanı primer immün trombositopeni hastalarımızın takip sonuçları

İmmün trombositopeniler etyolojide rol oynayan etkenlere göre primer ve sekonder immün trombositopeni olarak iki gruba ayrılır. Buna göre primer immün trombositopeni (İTP) sadece trombositopeni (<100x109/L)ile seyreden (lökosit ve hemoglobin değerleri normal) otoimmün bir hastalıktır. İTP izole trombositopeni (<100x109/L) ile birlikte trombositopeni yapabilecek diğer nedenlerin ekarte edilmesi ile tanısı konur.İTP hastalarında tedavinin temel amacı trombosit sayısını normale getirmekten ziyade, klinik olarak önemli kanamaları önleyebilecek seviyede bir trombosit sayısı elde edebilmektir. Günümüzde yeni tanı İTP hastalarında tedavi endikasyonunu trombosit sayısı <30x109/L olması ve/veya trombosit sayısı 30-100 x109/L arasında olup klinik olarak anlamlı kanamaları olan hastalar oluşturmaktadır. Çalışmamızda hastalarımızın tümüne tedavi endikasyonu bu yaklaşıma göre konuldu. Toplam 205 yeni tanı İTP hastasının retrospektif olarak değerlendirildiği bu çalışmada 126 (% 61,5) hastaya tanıyı takiben birinci basamak tedavisi verilirken 79'u (%38,5) tedavisiz takibe alındı. Çalışmamızda İTP tanısı konulduktan sonra tedavisiz takip edilen bu 79 hastadan 24'üne (%30) ortalama 17,9 ay içerisinde (1-60 ay) çeşitli nedenlerle kortikosteroid tedavisi başlandı. Takip süreleri içerisinde tedavi başlanan bu 24 hastanın çoğunda (13 hasta) birinci yıl içerisinde tedavi endikasyonu ortaya çıktığı, ilerleyen yıllar içerisinde ise tedavi başlanan hasta sayısının giderek azaldığı saptandı. Tedavi verilen 24 hastanın 12'sinde (%50) takip süreleri içerisinde trombosit değerlerinin 30x109/L'nin altına düşmesi ile diğer 12'sine ise (%50) trombosit sayısı 30x109/L'nın üzerinde olmasına rağmen cerrahi müdahaleler veya doğum gibi nedenler ile verildiği saptandı. Trombositopeninin derinleşmesi ile (<30x109/L) tedavi başlanan12 hastada tedaviye kadar geçen süre ortalama 10 ay bulundu. Bu hastaların 9'una (%75) tedavi İTP tanısını takip eden ilk 12 ay içerisinde başlandığı saptandı. Literatürde tedavisiz izlenen yeni tanı erişkin İTP hastalarının doğal seyri hakkındaki verilerin yetersiz olması nedeni ile bu yaş grubundaki İTP hastalarının uzun süreli takiplerde trombosit sayılarının nasıl seyrettiği, tedavi oranları ve tedavisiz izlem sürelerinin ne olduğu konusunda bilgi eksikliği devam etmektedir. Bu çalışmayı planlamamızdaki en önemli amaç İTP tanısı aldıktan sonra tedavisiz izlenen hastalarımızın sonuçlarını araştırmaktı. Çalışmamızda tedavisiz izlenen yeni tanı İTP hastalarının büyük çoğunluğunda (%85) trombosit sayılarının takip süreleri içerisinde nispeten stabil kaldığı ve trombositopeninin derinleşmesi nedeni ile tedavi başlanan hasta sayısının az olduğunu tespit ettik. Ancak çalışmamızda tedavisiz izlenen hasta sayımızın az olması ve takip sürelerinin kısa olması çalışmamızın değerini kısıtlamaktadır. Bu nedenle yeni tanı tedavisiz izlenen İTP hastalarının doğal seyrini daha iyi anlayabilmek için geniş kapsamlı ve daha uzun süreli çalışmalara ihtiyaç vardır.