Tek açıklı tarihi kemer bir köprünün dinamik davranış parametrelerinin deneysel olarak incelenmesi

Sayısız medeniyete ev sahipliği yapmış olan Anadolu coğrafyası; üzerinde çok sayıda tarihi eser barındıran bir açık hava müzesi olarak kabul edilmektedir. Yapıldığı bölgeye ve karşıladığı ihtiyaca bağlı olarak büyük çeşitlilik arz eden mimari-kültür mirasımız içerisinde tarihi köprüler özel bir yer tutmaktadır. Tarihi köprülerin mevcut durumlarının incelenmesi ve geleceğe güvenle devredilmeleri konusunda çalışmalar yapılması önem arz etmektedir. Ülkemizde koruma altında olan tarihi köprüler üzerinde tahribatlı yöntemlerle inceleme yapılması yasal olarak mümkün değildir. Yapısal sistemin bütün olarak incelenebileceği ve dinamik davranış karakteristiklerinin deneysel olarak elde edilebileceği en uygun yöntem operasyonel modal analiz yöntemidir. Bu tez kapsamında, Erzurum il sınırları içerisinde yer alan tarihi Pehlivanlı (Kireçli) Köprüsü dinamik davranış parametrelerinin restorasyon öncesi, restorasyon esnası ve restorasyon sonrası dönemlerde operasyonel modal analiz yöntemi ile deneysel olarak elde edilmesi ve incelenmesine dair çalışmalar yapılmıştır. Pehlivanlı (Kireçli) Köprüsü mod şekillerinin restorasyondan yaklaşık iki yıl sonra tempan duvar hasarına bağlı olarak değiştiği operasyonel modal analiz uygulaması ile tespit edilmiştir. Hasarın onarımı sonrasında modal davranış parametrelerinin restorasyondan hemen sonraki hasarsız durumla özdeş hale getirmediği belirlenmiştir. Çalışma neticesinde periyodik olarak gerçekleştirilecek operasyonel modal analiz uygulaması ile deneysel olarak elde edilecek dinamik davranış parametreleri üzerinden tarihi köprülerin yapı sağlığı takibinin yapılabileceği sonucuna varılmıştır.