Teknik altyapı projelerinde irtifak hakkı kamulaştırması sorunlarının arazi toplulaştırma projesi özelinde incelenmesi, yasamaya öneriler

Günümüzde kamu kurum ve kuruluşları tarafından gerçekleştirilen teknik altyapı projelerinin önemli bir kısmını oluşturan su, enerji nakil, kanalizasyon, iletişim ve doğal gaz boru hatları, şehirler, mahalleler, köyler ve sanayi alanlarının ihtiyaçlarını karşılamak üzere belirli bir noktadan başka bir noktaya taşınmaktadır. Kamu kurumları, bu teknik altyapı projelerini tesisler şeklinde hayata geçirmek için yönetmeliklerle genişliği sınırlandırılmış kamulaştırma koridorlarına ihtiyaç duymaktadır. Şeritvari biçiminde hazırlanan bu kamulaştırma projeleri, birçok il, ilçe, mahalle ve köy sınırlarında bulunan taşınmazlara denk gelmektedir. Bu nedenle, gerekli arazilerin bir kısmı özel mülkiyete ait taşınmazlardan kamulaştırma yoluyla temin edilmektedir. Teknik altyapı projelerinde irtifak hakları, özel mülkiyete konu arazilerde kullanım amacının belirtilmesi suretiyle, rızaya dayalı ya da mahkeme kararı ile tapu sicilinde hak ve mükellefiyetler hanesine tescil edilmektedir. Güzergâhların uzunluğu nedeniyle tapu siciline tescil edilen irtifak hakları, ülke genelinde birçok yeni proje kapsamında yer almakta ve yeniden düzenlenme ihtiyacı doğurmaktadır. Bu çalışmada, önemli teknik altyapı projelerinden birisi olan arazi toplulaştırma projelerinde irtifak haklarının düzenleme öncesi ve sonrası durumlarını muhtelif adreslerde yapılmış ve tescil ettirilmiş proje uygulamaları üzerinde değerlendirmeler yapılarak; oluşan 'irtifak hakkı kamulaştırması' sorunları incelenip, yargıya intikal eden ve kararı kesinleşmiş örnekler üzerinde sorunları tespit ederek yasamaya öneriler sunulmuştur.