Teknolojik gelişimin özürlüler yönünden mimariye etkileri

Günümüzde hızla gelişen teknoloji, günlük hayatta farklı alanlarda etkisini göstermektedir. Özellikle iletişim ve bilişim teknolojileri hızlı bir şekilde gelişmiş ve mimariyi de etkileyen değişimlere sebep olmuşlardır. Özürlüler de bir kullanıcı grubu olarak değişim göstermiştir. Araştırmanın birinci bölümünde tezin tartıştığı konu açıklanmıştır. Yapılan araştırmanın kapsamı ve izlenen yöntem belirtilmiştir. İkinci bölümde özürlü kavramı incelerek tanımı yapılmaya çalışılmıştır. Bu amaçla çeşitli kurum ve kişiler tarafından yapılan tanımlar incelenmiş ve özürlüye yaklaşımlarına göre gruplanmıştır. Kendi içinde çeşitli ihtiyaç ve engellere sahip olan özürlü sınıflamaları incelenmiştir. Tezin üçüncü bölümünde özürlü kişilerin kullandığı çeşitli araçlar, bu araçların neler olduğu, özürlülerin bu araçları ne amaçla nerelerde kullandıkları açısından araştırılmıştır. Bu araçlar bir genelleme yapılarak ikli grupta incelenmeye çalışılmıştır. Araştırmanın dördüncü bölümünde ülke politikalarında özürlünün yeri incelenmiş ve bunun mekan düzenlemesine olan etkileri araştırılmıştır. Mimari uygulamalara yönelik yaptırımlar ve ülkelerin özürlü vatandaşlar için sağladığı servisler inclenmiştir. Özürlü kişilere yönelik tasarım kavramları tanılanarak, yaklaşımları benzerlik ve farklılıkları belirlenmiştir. 'Özürlü Kişilerin Mekandan Beklentileri' başlıklı beşinci bölümde teknolojik yeniliklerin de etkisi ile özürlü kişilerde oluşmuş yeni mekansal beklentiler, teknolojik yeniliğin sağladığı yeni olanaklar ve sonuçta üretilen çözümler incelenmiştir. Özür gruplarına göre, yapılan tasarımlar ve ihtiyaçların nasıl giderildiği araştırılmıştır. Altıncı bölümde yurdumuzda ve dünyanın çeşitli yerlerinde özürlülerin kullanımına uygun olarak yapılmış olan mimari örnekler incelenmiştir. Bu bölümde hem yalnızca özürlüye hizmet veren yapılar, hem de kamuya açık alanların özürlülerce kullanılmasına imkan veren örnekler incelenmiştir. Farklı türlerden mekanlar seçilmiş ve her birinde özürlü kişinin ihtiyaçlarının nasıl giderildiği araştırılmıştır. Son bölümde araştırmanın bir değerlendirmesi yapılarak, özürlülerin dünyadaki ve Türkiye'deki mimari uygulamaları nasıl etkiledikleri ve teknolojik gelişimin sonucunda nasıl değişiklikler olabileceği sorgulanmıştır. Anahtar kelimeler: Özürlü, bilişim teknolojisi, destekleyici teknoloji, evrensel tasarım, erişilebilir tasarım.