Teknolojik yatkınlık ve değerlerle genişletilmiş yapay zekâ temelli ürünlerin teknoloji kabul modeline uyarlanması ve kültürel farklılıkların kıyaslanması

Bireylerin teknolojiyi benimsemesi konusu literatürün her zaman ilgi alanı olmuş ve farklı teori ve yaklaşımlar ile söz konusu olgunun bilimsel yönü üzerinde durulmuştur. Bu bağlamda birçok teori ve yaklaşımlar sürece dâhil edilmiştir. Teknoloji hayatımıza nüfuz etmeye devam ettikçe kültürün teknolojinin benimsenmesi üzerindeki etkisi araştırmacıların ilgisini çekmektedir. Kültür, teknoloji benimseme modellerine entegre edilmiş olsa da kültürün bireysel düzeydeki temsili olan değerler ile kişilik özelliklerinin teknoloji kabul modeline birlikte etki ettiği az sayıda çalışmanın olduğu görülmüştür. Bu çalışmanın ana amacı, değerlerin ve teknolojik yatkınlığın tüketicilerin teknoloji kabul davranışına yönelik oluşturulan BTKKM 2 modeli üzerindeki etkisini ve Hofstede'nin belirsizlikten kaçınma kültür boyutu düzeylerine (düşük ve yüksek) göre model farklılığını test etmektir. Araştırmanın ana saha çalışmasından önce 2 farklı pilot çalışma gerçekleştirilmiştir. Birinci pilot çalışma cevaplayıcılar için yapay zekâ ürünlerinin anlaşılırlığı ve modelin uyumunu test etmek amacıyla; Türkiye genelinde internet ortamında 286 cevaplayıcıdan veri toplayarak gerçekleştirilmiştir. İkinci pilot çalışmada ise modelin kültürler arası karşılaştırmasının (düşük ve yüksek gruplara göre) yapılabilmesi için ana dili İngilizce olan ülkelerde bulunan 152 cevaplayıcıdan veriler toplanmıştır. Model testi ana saha çalışması için ise düşük (İngiltere ve Holanda-740 cevaplayıcı) ve yüksek (Portekiz-511 cevaplayıcı) gruplardan 1251 cevaplayıcıdan çevrimiçi anket yöntemine başvurularak veriler elde edilmiştir. Modelin belirsizlikten kaçınma kültür boyutuna göre, değerlerin BTKKM 2 üzerindeki etkisinde gruplar arası (düşük-yüksek) farklılık kısmi olarak tespit edilmiştir. Teknolojik Yatkınlık 2'nin BTKKM 2 üzerindeki etkisinde gruplar arası farklılıklar bulunamamıştır.