Tekrarlayan kök kanal tedavisinde kullanılan farklı eğe sistemlerinin inflamatuar mediyatörlerin salınımı üzerine etkisi

Amaç: Bu tez çalışmasının amacı, tekrarlayan kök kanal tedavisi sırasında kök kanal dolgu maddelerinin uzaklaştırılmasında kullanılan farklı çalışma kinetiklerine sahip ProTaper Universal Retreatment (PTUR), Reciproc blue ve XP-endo Finisher R eğe sistemlerinin periapikal bölgedeki Substance P, CGRP (Kalsitonin Gen İlişkili Peptid), IL-6 ve IL-10 inflamatuar mediyatörlerinin salınımı üzerindeki etkisini değerlendirmektir. Yöntem: Çalışmaya asemptomatik ve kronik apikal periodontitisli, tekrarlayan kök kanal tedavisi endikasyonu konan dişe sahip 75 hasta dahil edildi. Hastalar kök kanal dolgu maddelerinin uzaklaştırılmasında kullanılan eğe sistemine göre rastgele üç gruba ayrıldı (n=25): ProTaper Universal Retreatment (PTUR), Reciproc blue ve XP-endo Finisher R. Eski kök kanal dolgu maddelerinin sökümü, kök kanallarının yeniden şekillendirme ve dezenfeksiyonu sağlandıktan sonra her üç gruptaki dişlerin kök ucundan periapikal sıvı örnekleri alındı. Ağrı, şişlik ve flare-up oluşumuna neden olan Substance P, CGRP, IL-6 ve IL-10 mediyatörlerinin periapikal sıvı örneklerindeki miktarı ELISA testiyle ölçüldü. Normal dağılmayan inflamatuar mediyatör değerlerinin karşılaştırılmasında Kruskal Wallis testi kullanıldı. İkili gruplara göre normal dağılmayan verilerin karşılaştırılmasında Mann-Whitney U testi kullanıldı. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak belirlendi. Bulgular: Substance P ve CGRP açısından değerlendirildiğinde eğe sistemleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı (p>0,05). IL-6 ve IL-10 salınımı açısından değerlendirildiğinde eğe sistemleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulundu (p<0,05). Reciproc blue grubunun IL-6 salınım değerleri XP-endo Finisher R grubunun IL-6 salınım değerlerinden anlamlı derecede yüksek bulundu (p=0,024). Sonuç: Farklı çalışma kinematiğine sahip eğelerin Substance P ve CGRP salınımı üzerine etkisi gözlenmezken, resiprokal hareketle çalışan Reciproc blue eğesi IL-6 salınımını artırmıştır. Anahtar Sözcükler: Tekrarlayan kök kanal tedavisi, Substance P, CGRP, IL-6, IL-10, ProTaper Universal Retreatment, Reciproc blue, XP-endo Finisher R, ELISA.