Tekrarlayan süperovulasyonun fare oositlerindeki telomeraz ekspresyonu ve telomer uzunluğu üzerine etkisinin belirlenmesi

Amaç: Tekrarlayan süperovulasyonun fare germinal vezikül (GV) ve metafaz II (MII) oositlerindeki Tert ve Terc gen ekspresyonu ile telomer uzunluğu üzerine etkilerinin belirlenmesidir. Yöntem: Balb/C ırkı dişi farelerden kontrol (K; n=12), bir kez süperovulasyon uygulanan (1S; n=12), birer hafta ara verilerek üç kez süperovulasyon uygulanan (3S; n=12), birer hafta ara verilerek beş kez süperovulasyon uygulanan (5S; n=12) olmak üzere 4 grup oluşturuldu; bu gruplardan GV ve MII oositlerin eldesi gerçekleştirildi. Elde edilen oositlerde, Tert ve Terc genlerinin ekspresyon seviyeleri RT-qPCR, TERT protein düzeyi immünofloresan boyama, telomer uzunluğu ise qPCR yöntemleriyle belirlendi. Elde edilen veriler, tek yönlü ANOVA ve Tukey post-hoc testi ile analiz edildi. Bulgular: Terc gen ekspresyon seviyesi, 5S grubundan elde edilen GV oositlerde 1S grubuna göre yüksek olduğu belirlendi (P<0.05). MII oosit elde edilen 5S grubunun Terc seviyesi, K grubuna göre yüksek bulundu (P<0.05). GV oositlerdeki Tert mRNA seviyesi ise 1S ve 5S gruplarında, K grubuna göre yüksek olduğu görüldü (P<0.05). MII oosit elde edilen 1S grubundaki Tert seviyesi de diğer gruplara göre daha yüksek bulundu (P<0.001). TERT proteini GV oositlerde yoğun olarak çekirdek bölgesinde ve sitoplazmada; MII oositlerde ise yoğun olarak sitoplazma ve polar cisimciklerde gözlendi. TERT protein düzeyinin MII oosit elde edilen 1S grubundan 5S grubuna doğru kademeli olarak arttığı belirlendi (P<0.01). 1S, 3S ve 5S gruplarına ait GV oositlerin telomer uzunluğu, K grubuna göre daha kısaydı (P<0.001). K ve 3S gruplarından elde edilen MII oositlerin telomer uzunluğu ise 1S ve 5S gruplarına göre daha kısa olduğu belirlendi (P<0.001). Sonuç: Tekrarlayan süperovulasyon, telomeraz bileşenleri olan Tert ve Tert gen ekspresyonları ile TERT protein düzeyi ve telomer uzunluğunu GV ve MII oositlerde değiştirmektedir. Bu değişimlerin yardımcı üreme teknikleri sonucunda elde edilen oositlerde görülen bazı gelişimsel bozukluklarla ilişkili olabileceği düşüncesindeyiz. Anahtar Kelimeler: tekrarlayan süperovulasyon, telomeraz ekspresyonu, telomer uzunluğu, oosit, fare