Temel bileşenler analizi, ayırma analizi, kümeleme analizleri ve ekolojik verilere uygulanması üzerine bir araştırma

Çalışmalardaki herhangi bir sonuç, çok sayıda birbiriyle ilişkili değişkenin etkilemesiyle oluşur. Biyolojik çalışmalarda karşılaşılan sorunların birçoğu iki ya da daha fazla değişken arasında bir ilişkinin olup olmadığının araştırılması ile ilgilidir. Bu durumda, araştırmanın sağlıklı ve güvenilir olması açısından, iki veya daha fazla değişken kümesi arasındaki ilişkinin ortaya konulması zorunlu hale gelmiştir. Bu da çok değişkenli analiz tekniklerini ön plana çıkarmıştır. Bu çalışmanın amacı, çok değişkenli istatistik analizlerinden Temel Bileşenler Analizi, Ayırma Analizi ve Kümeleme Analizlerini ayrıntılı bir şekilde irdelemektir. Ele alınan istatistik metotları ekolojik verilere uygulayarak, analiz sonuçlarının nasıl yorumlanacağını dolayısıyla konunun hem teorik, hem de uygulamalı olarak, araştırmacılar tarafından daha iyi anlaşılmasını sağlamaktır. Bir yıl boyunca yapılan avcılık sonunda yakalanan 68 türe, temel bileşenler analizi uygulanmış ve biomasın çoğunluğunu oluşturan türlerin çim çim karidesi, lokum-zurna balığı, barbun, paşa barbunu ve yengeç olduğu belirlenmiştir. Kümeleme analizi ile %90'lık benzerlik düzeyinde aynı sonuçlara ulaşılmıştır. İskenderun körfezinden ve Mersin Babadıllimanından yakalanan benekli hani türünün iki ayrı stok olup olmadığını tespit etmek için ayırma analizi yapılmış. Doğrusal veya karesel ayırma analizinden hangisinin uygulanacağına karar vermek için bu türlerden alınan morfometrik özelliklere BoxM testi uygulanmış. Test sonunda sadece Şubat ayına ait değerlere doğrusal ayırma analizinin uygulanmasına karar verilmiş. Ayırma analizi sonunda bu iki bölgenin ayrı stok oluşturduğu ve yakalanan balıkların sırasıyla Ocak için %98.3'ünün, Şubat için %80.4'ünün, Mart için %100'ünün, Nisan için %94'ünün, Mayıs için %98.6'sının, Haziran için %92.3'ünün, Temmuz için %92.9'unun, Ağustos için %82.5'inin, Eylül için %89.7'sinin, Ekim için %98.8'inin, Kasım için %92.2'sinin ve Aralık için %98.6'sının kendi stokuna ait olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Temel bileşenler, ayırma, kümeleme analizleri