Uluslararası Hukukta geçici koruma

Tarih boyunca iltica hareketleri, dini ve etnik hoşgörüsüzlüklerden kaynaklanmış, günümüzdeyse genellikle ülkeler arasındaki savaşlar, iç savaşlar, devrimler, yabancı devletlerin işgali ve ırk, din, dil ve etnik köken ayrımı gözeten ayrımcı ve baskıcı rejimler yüzünden yaşanmaktadır. Ulusal ve uluslararası düzeylerde anlaşmalar, protokoller, düzenlemeler ve genelgeler hazırlanarak iltica ve uluslararası korumaya yasal bir dayanak oluşturulmaya ve bu kavramlara yasal tanımlamalar getirilmeye çalışılmıştır. İlticayla ilgili temel sözleşme 1951 tarihli Cenevre Sözleşmesidir ve temel protokol de 1967 tarihli protokoldür. Türkiye bu sözleşme ve protokolü coğrafi kısıtlama şartıyla kabul etmiş, 1994 tarihli yönetmelik yürürlüğe konmuştur. Ardından Türkiye'nin ilticayla ilgili ilk kanunu olarak "Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu" yürürlüğe girmiştir. Bu kanunun Geçici Korumayı düzenleyen 91. maddesi temel alınarak 1994 Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmış ve yerini Geçici Koruma Yönetmeliği almıştır. Türk Hukukuna göre üç çeşit uluslararası koruma türü vardır: mülteciler, şartlı mülteciler ve ikincil koruma. Geçici Koruma ise, YUKK'taki uluslararası koruma türleri arasında sayılmamaktadır. Geçici Koruma statüsü sadece Bakanlar Kurulu kararıyla verilebilir ve ülkelerini kitlesel akınlar halinde terk etmeye zorlanmış, topluca başka bir ülkeye giriş yaparak acil koruma talebinde bulunmuş ve hayati tehlike yaratan durumların ortadan kalkmasıyla ülkelerine dönmeleri beklenen yabancılara sağlanan koruma olarak tanımlanmaktadır. Türkiye, tarih boyunca koruma talep eden çok sayıda kişiyi ağırlamıştır. Boşnaklar, Iraklılar ve şimdi de Suriyeliler geçici koruma altına alınanlara örnektir. Anahtar kelimeler: Uluslararası Koruma, Geçici Koruma, Geçici Koruma Yönetmeliği, Suriyeliler