Tepekent (Konya) bölgesindeki volkanik kayaçların petrografi ve jeokimyası

Bu çalışmada, Konya kuzeybatısında Tepekent yöresinde yüzeyleyen Miyosen yaşlı dasitik, riyolitik ve bazaltik kayaçların ve bunların piroklastiklerinin mineralojik, petrografik, jeokimyasal ve petrolojik açıdan incelenerek bölgenin jeoloji ile magmatizma arasındaki ilişkinin açığa çıkması amaçlanmıştır. Tepekent yöresinde Miyosen yaşlı kayaçlar TAS diyagramına göre bazaltik traki-andezit, dasit ve riyolit bileşimlidir. Bazaltik traki-andezitler Na2O-K2O içeriklerine göre şoşonit olarak isimlendirilmiştir. Arazi gözlemlerinde dasitik kayaçlarda mm'den dm'ye değişen boyutlarda anklav görülmüştür ve bu anklavlar TAS diyagramında traki-bazalt alanına düşmektedir. Bazaltik traki-andezitler holokristalin porfirik doku göstermekte ve mafik mineral olarak olivin ve klinopiroksen içermekte, yer yer zeolitleşme ve olivinlerde iddingsleşme göstermektedir. Dasitler volkanik cam içerdiğinden hipokristalin porfirik doku göstermekte ve amfibol, biyotit, kuvars, Fe-Ti oksit içermektedir. Dasitik kayaçlarda bulunan anklavlar ana mafik mineral olan amfibol içermekle birlikte magma karışım anklavlarda bulunan söndürülmüş amfibol, bıçaksı biyotit ve elek dokulu plajiyoklaz gibi dokusal özellikleri taşımaktadır. Riyolitlerde ise dasitlere oranla daha fazla volkanik cam içeriğine sahip olmakta, hipohiyalin doku özelliği göstermektedir. Riyolitler kuvars, sanidin, biyotit, plajiyoklaz ve Fe-Ti oksitleri içermektedir. İncelenen kayaçların Primitif manto normalize iz element diyagramında, büyük iyon yarıçaplı elementlerde (BİYE: K, Rb, Sr, Ba ve Th) zenginleşme görülürken, yüksek alan enerjili elementlerde ise (YAEE: Zr, Nb, Ta, Ti, Y) fakirleşme görülmüştür. Kondrite normalize nadir toprak element dağılımları (La/Lu)N 14-15 arasında değişim göstermektedir. Bu diyagramda amfibol fraksiyonlaşmasını belirten kaşık deseni gözlenirken riyolitlerde bu desen görülmemekte ve plajiyoklaz fraksiyonlaşmasını gösteren negatif Eu anomalisi ve sanidin fraksiyonlaşmasını gösteren negatif Ba anomalisi görülmektedir. Tüm jeokimyasal sonuçlara göre kayaçların yitim izi taşıyan çarpışma sonrası yüksek K içerikli bimodal volkanizmanın ürünleri olduğu ve zenginleşmiş litosferik mantodan türedikleri düşünülmektedir.