Tepeyurt (Tokat) jasperlerinin mineralojik-petrografik incelemesi ve gemolojik özellikleri

Bu yüksek lisans tez çalışması kapsamında Tokat İli Tepeyurt (Topçam) bölgesinde yer alan jasperlerin mineralojik, petrografik ve gemolojik olarak incelemeleri yapılmıştır. Süstaşı olarak kullanılma potansiyeli olan jasperlerin tespit edilmesi, oluşum koşulları ve yan kayaç ilişkilerinin ortaya konması ve gemolojik olarak değerlendirip değerlendirilemeyeceğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla inceleme alanından alınan numuneler üzerinde ince kesit, XRD, XRF, ICP-MS analizleri ve gemolojik çalışmalar yapılmıştır. XRD analizleri sonucunda jasper örneklerinde kuvars, hematit, kalsit ve pirit varlığı belirlenmiş olup, XRF analizlerine göre SiO2 miktarı %82.5, Fe2O3 miktarı %15.5 olarak bulunmuştur. ICP-MS analizleri sonucunda ise 17648.00 ppm Cs, 41905.18 ppm Fe ve 8246.81 ppm Mn belirlenmiştir. İnceleme alanında bulunan jasperler geç triyas yaşlı yeşil renkli metavolkanik kayaçlar içerisinde oluşmuştur. Jasperlerin boyutları genel olarak birkaç cm'den 1,5 metreye kadar değişmekte olup, renkleri bünyesinde bulunan hematite bağlı olarak koyu kırmızı ve kahverengimsi kırmızıdır. Yapılan gemolojik çalışmalar neticesinde inceleme alanındaki jasperlerin süstaşı olarak kullanılabileceği belirlenmiştir.