Termal konaklama işletmelerinin beş güç modeli ile rekabetçilik analizi ve rekabet stratejilerinin değerlendirilmesi bir alan çalışması

Bu araştırmada, Ege Bölgesi'ndeki termal turizm termal konaklama işletmelerinin ve dolayısı ile termal konaklama işletmeleri sektörünün rekabet düzeylerini etkileyen faktörlerin (Porter'in Beş Güç Modeline göre bu faktörler, girişlerin tehdidi, sektördeki mevcut firmalar arasındaki rekabetin yoğunluğu, ikame hizmet sınıflarının tehdidi, alıcıların gücü ve tedarikçilerin gücüdür) ve termal konaklama işletmelerinin rekabet düzeylerinde hangi faktörlerin etkili olduğunun belirlenmesi amaçlanmaktadır. Bu araştırmanın, kavramsal ve kuramsal çerçevenin oluşturulmasında literatür tarama yöntemi tercih edilmiştir. Bu amaçla alan yazında yer alan kitap, makale, bildiri, rapor ve akademik tezler taranmış, elde edilen bilgiler akademik çalışma esaslarına uygun olarak çalışmada kullanılmıştır. Çalışmanın uygulama bölümünde ise, bilimsel araştırmalarda yaygın olarak veri toplama yöntemi olarak kullanılan anket tekniği tercih edilmiştir. Araştırma anket formunun ve formda yer alan soruların oluşturulmasında, literatür taraması yapılmış ve araştırmaya uygun sorular seçilmiştir. Araştırma anket formunun 1. bölümü termal konaklama işletmeleri ve yöneticilerin özelliklerini tanımlamaya yarayan çoktan seçmeli sorulardan oluşmuştur. Anket formunun 2. Bölümü ise 5'Likert Ölçekli olup, formda 18 kapalı uçlu soru önermesi yer almaktadır. 2. Bölüm, araştırma evreninde yer alan konaklama işletmelerinin rekabetçilik analizlerini yapabilmek için, Porter'in Beş Güç Modeline göre sınıflandırılmış sorulardan oluşmaktadır. Araştırma anket formundan elde edilen veriler; termal konaklama işletmelerinin rekabetçilik analizinde kullanılmıştır. Araştırma verileri SPSS 20.0. İstatistik Paket Programı yardımı ile analiz edilmiş ve ulaşılan bulgular literatürden yararlanılarak yorumlanmıştır. Bulgulara göre; termal turizm sektöründe faaliyet gösteren konaklama işletmelerinde yoğun bir rekabetin olduğu, bu rekabetin daha çok orta ve küçük ölçekli işletmeler arasında yaşandığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca sektörde, büyük ölçekli ve lüks segmentte yer alan konaklama işletmelerinin, diğer işletmelere göre daha fazla rekabet gücü ve avantajına sahip oldukları görülmüştür. Verilerin analizi sonucunda ulaşılan bulgulara göre; termal konaklama işletmelerinin rekabet gücü ve rekabet düzeyleri üzerinde, beş güç faktörlerinin etkili olduğu ve konaklama işletmelerinin rekabet koşullarını bu güçlerin belirlediği sonucuna ulaşılmıştır. Bu bağlamda termal konaklama işletmelerine, kişiye özel hizmet sunumu ile birey odaklı faaliyetler geliştirerek, rakiplerine oranla farklılaşmaları ve sektördeki rekabet güçlerini arttırmaları önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Turizm, Termal Turizm, Termal Konaklama İşletmesi, Rekabetçilik, Beş Güç Modeli.