Terminal dönem kanser hastası yakınlarının bakım vermeye hazır oluşluk, öz aşkınlık ve psikolojik sıkıntı düzeyleri

Bu araştırma terminal dönem kanser hastası yakınlarının bakım verici rolüne hazır oluşluk durumları, yaşadıkları psikolojik sıkıntı ve öz aşkınlık düzeylerinin hazır oluşluk üzerine etkisini ve hazır oluşluğu etkileyen faktörleri incelemek amacıyla tanımlayıcı-ilişki arayıcı tasarım tipinde gerçekleştirildi. Araştırmanın örneklemini Şubat 2023-Şubat 2024 tarihleri arasında Bursa'da bulunan bir devlet hastanesinin onkoloji servisine başvuran terminal dönem kanser hastalarının 18 yaş ve üzeri ve 65 yaş ve altı, sözel iletişimi engelleyen bir durumu olmayan birincil bakım vericileri oluşturdu (N=90). Veri toplama aracı olarak Hasta Yakını ve Hasta Bilgi Formu, Bakım Vermeye Hazır Oluşluk Ölçeği, Öz Aşkınlık Ölçeği ve Psikolojik Sıkıntı Ölçeği kullanıldı. Araştırmanın verileri; frekans ve yüzdelik analizi, ortalama ve standart sapma, Pearson Korelasyon ve Lineer Regresyon analizi, bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans analizi ve post hoc analizleri ile değerlendirildi. Bakım vermeye hazır oluşluk puan ortalaması 23,37±5,76; öz aşkınlık puan ortalaması 48,38±6,40 ve psikolojik sıkıntı puan ortalaması 21,59±7,76 olarak bulundu. Araştırma sonuçlarına göre, öz aşkınlık ile bakım vermeye hazır oluşluk arasında pozitif orta düzeyde, psikolojik sıkıntı ile öz aşkınlık arasında negatif zayıf düzeyde ilişki olduğu görüldü. Bakım vermeye hazır oluşluk düzeyindeki toplam değişimin %33,6 oranında öz aşkınlık ve psikolojik sıkıntı tarafından açıklandığı saptandı. Öz aşkınlık bakım vermeye hazır oluşluk düzeyini arttırmakta, psikolojik sıkıntı bakım vermeye hazır oluşluk düzeyini etkilememektedir.