Tersanelerde alt işveren seçimi ve etkinlik ölçümü

Tersaneler, gemi yapımı, bakımı ve onarımı gibi faaliyetlerin gerçekleştirildiği bulundukları ülkelerde stratejik öneme sahip endüstriyel işletmelerdir. Bu işletmeler, genellikle büyük ölçekli projeler üzerinde çalıştıkları için iş gücü ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla alt işverenlerden (taşeronlardan) hizmet alırlar. Alt işverenin seçiminde değerlendirme kriterlerinin doğru olarak belirlenmesi ve doğru alt işverenin seçimi tersaneler için büyük öneme sahiptir. Yapılan çalışmamızın ilk bölümünde daha önce yapılmış olan çalışmalardan da faydalanılarak alt işveren seçimi için ana ve alt kritereler oluşturulmuştur. Bu kriterlerden faydalanılarak hazırlanan anket formlarının Yalova Altınova bölgesindeki tersanelerde çalışan uzmanlar tarafından değerlendirilmesi sağlanmıştır. Değerlendirme sonucu elde edilen veriler "Bulanık Analitik Hiyerarşi Süreci Tabanlı Yaklaşım" kullanılarak analize tabi tutulmuştur. Analiz sonucunda alt işveren seçiminde kriterlerin önem dereceleri belirlenmiştir. Son olarak elde edilen kriter önem derecelerinden faydalanılarak TOPSİS yöntemi kullanılarak bölgede faaliyet gösteren bir tersaneye ait alt işveren seçimine ilişkin uygulama yapılmış ve tersane için hangi alt işverenin uygun olacağı belirlenmiştir. Çalışmamızın ikinci kısmında ise veri zarflama analizi yöntemi ile Türkiye'de bulunan tersanelere ait son yedi yılın istatistiki verilerinden faydalanılarak tersanelerin yıllara göre etkinlik değişimleri ölçülmeye çalışılmıştır. Analiz sonucunda 2023 yılının en etkin yıl olduğu, 2020 yılının ise etkinliğin en düşük gözlemlendiği yıl olduğu sonucuna varılmıştır.