Tersine göç olgusu: Şehirden kaçan insan hikâyelerinin sosyolojik analizi

Tüketim kültürünün etkisiyle kaynakların aşırı tüketimi, doyumsuzluk ve bireyler arasındaki artan rekabetin toplum üzerinde çeşitli olumsuz etkileri söz konusudur. Bu olumsuzluklar sonucunda bazı bireyler, tüketim ve emek sömürüsüne dayalı yaşam pratiklerinden uzaklaşma eğilimini göstermektedir. Bu bağlamda Youtube platformundaki +90 kanalının şehirden kaçanlar belgeseli Türkiye genelindeki tersine göç eden bireyleri ve ailelerini ziyaret ederek doğal yaşam alanlarına geçiş süreçlerini ele alan bir belgesel serisidir. Bu çalışma, kentten köye göç olgusunu incelemeye odaklanmaktadır. İnsanlık tarihi boyunca bireyler yaşadıkları yerlerden daha iyi koşullar bulma arayışında olmuştur. Bu arayış, geçmişte büyük şehirlere göçlerle sonuçlanırken, büyük şehirlerin beraberinde getirdiği sorunlar, günümüzde birçok insanı yeniden doğaya dönüş fikrine yönlendirmiştir. Verilerin toplanmasına 15 Şubat 2021 tarihinde başlanmıştır. Araştırmada, toplanan verilerin ayrıntılı bir şekilde incelenebilmesi için nitel araştırma yöntemi tercih edilmiştir. Doküman ve içerik analizi teknikleri kullanılarak Türkiye'nin farklı coğrafi bölgelerinde tersine göç eden bireyler incelenmiştir. Elde edilen veriler ve YouTube kanalında yer alan röportajlar analiz edilerek temalar oluşturulmuştur. Araştırmada elde edilen bulgularda ise; tersine göç sürecinin yalnızca emeklilik ya da yaşlılık dönemine özgü olmadığını, bireylerin planlı ve sistemli bir şekilde kentten köye göç etme kararı aldıklarını ortaya koymaktadır. Bu süreçte, kent yaşamına özgü alışkanlıkların ne ölçüde terk edilebileceği değerlendirilmiş ve bireyleri bağımlı bir yaşam tarzından uzaklaştırarak kendi işlerini yönetebilen, üretken bireyler olmaya yönlendiren dinamikler incelenmiştir. Şehir hayatının kaos, gürültü ve trafik gibi olumsuzluklarından uzaklaşma arayışı, sade ve dingin bir yaşam arayışı bireyleri şehirlerden koparmaktadır. Ayrıca, kırsal bölgelerde ki mesafelerin kısalığı ve ulaşım kolaylığı kentten gelen bireyler için rahatlatıcı ve farklı gelmektedir. Tersine göç eden bireylerin, Youtube gibi platformlarda yalnızca içerik üretmek yerine yaşamlarının basit ve anlaşılır yönlerini paylaşarak insanlara ilham vermeyi hedefledikleri de gözlemlenmiştir. Tersine göç konusunda literatüre farklı bir perspektif kazandırmak bu çalışmanın amacıdır.