Tersine lojistik hizmeti veren işletmelerin sorumluluğu açısından taşınan eşyanın niteliği: Örnek olay incelemeleri

Bu tezin temel amacı, Türkiye'de lojistik sektörü içerisinde hizmet veren lojistik işletmelerinin, tersine lojistiğe dair faaliyetlerini yürütürken ortaya çıkan sorunlarına dikkat çekmek, bu sorunların neler olabileceğinin tespit edilmesi, hukuksal bakış açısı ile bu sorunlara dair işletmelerin sorumluluğunun varsa ne olduğunun tespit edilmesi, bu tespitler ışığında elde edilecek sonuçlar ile bu sonuçlara ilişkin önerilerin sunulmasıdır. Lojistik işletmelerinin sorumlulukları tüm lojistik süreçlerde veya taşıma türlerinde farklılık gösterebilmektedir. Özellikle taşınan yüklerin cins, tür, boyut, ağırlık, kondisyon gibi nitelikleri; taşıyıcının sorumluluğunu doğrudan etkileyen faktörler arasındadır. Tezin ilk bölümünde kısaca lojistik kavramı ve kapsamının yanı sıra, lojistiğin neden önemli olduğu, Dünya ve Türkiye'deki durumu, ülkenin mevcut durumu ile dünyada lojistik sektörü açısından ideal konumda bulunan firmaların kıyaslanması, lojistik yönetimi ve temel unsurlarının neler olduğu üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde ise tezin temel konusunu oluşturan Tersine Lojistik kavramı, normal bir lojistik süreçten farklılığının neler olduğu, kapsamı ve neden uygulama alanı bulduğu üzerinde durulmaktadır. Ayrıca tersine lojistiğin, hangi süreçlerde uygulama alanı olduğunu ifade eden Tersine Lojistik Uygulama Süreçleri ile günümüzde bu süreçlerde uygulanan temel tersine lojistik faaliyetlerinin neler olduğu açıklanmıştır. Tüm bu kriterler açıklanırken Tersine Lojistik alanında çeşitli değerlendirmelerde bulunulmuş ve literatürdeki örnek Tersine Lojistik faaliyetleri de incelenmiştir. Bölümün son kısmında ise Lojistik unsurlardan taşımanın neden en önemli kriter olduğu, Tersine Lojistik ile lojistik yönetimi unsurları ve taşıma unsuru ile ilişkisi üzerinde durulmuştur. Üçüncü ve son bölümde, araştırmanın amacı ve kapsamı hususlarına yer verilmiştir. Araştırma yöntemi olarak nitel araştırma yöntemlerinden örnek olay incelemeleri uygulama alanı bulmuştur. Bunun en büyük sebebi Türk Ticaret Mahkemeleri ve Tüketici Mahkemelerine yapılan incelemeler neticesinde lojistik işletmelerin normal lojistik süreçlerdeki sorumluluk sınırları ile tersine lojistik süreçlerindeki sorumlulukları arasında tespit edilen farklılıkların detaylıca ortaya koyulmasıdır. Son bölüm kapsamında taşıma hukukuna giriş niteliğinde, lojistik işletmelerinin sorumluluğu, zarar, hasar, zıya gibi kavramların tanımlamaları yapılmış; tersine lojistik alanında uygulama alanı bulan kamu ve özel hukuk süreçlerine yer verilmiştir. Araştırmada, ikinci bölümde tanımlanan tersine lojistik aktivitelerinin her birine yönelik oluşturulmuş örnek olaylar ve bu olaylara göre taşıyıcıların sorumlu olacağı tazminat tutarlarının nasıl hesaplanacağı konularında değerlendirmelerde bulunulmuştur.