Tescilli haşhaş çeşitlerinde (Papaver somniferum L.) androgenesis yoluyla haploid bitki eldesi

Haşhaş (Papaver somniferum L., 2n=22) tarım, ilaç, sanayi ve ticaret sektörlerinde kullanılan önemli bir bitkidir. Haşhaş kapsüllerinde, özellikle narkotik morfin, antitussif kodein ve kas gevşetici papaverin olmak üzere birçok benzilizokinolin tipi alkaloid bulunmaktadır. Anter kültüründe başarıyı etkileyen en önemli faktörlerden birinin genotip olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmada haşhaşın 18 çeşidinden dihaploid bitki elde edilmesi amaçlanmıştır. Dihaploidizasyon için toplamda 8100 anter eksplant olarak kullanılmıştır. Yalnızca Ofis-95 çeşidine ait 16 saatlik ışık fotoperiyodundaki eksplantlardan %0.03 oranında spontan dihaploid bitkiler elde edilmiştir. Diğer eksplantlar üzerinde yaygın olarak kararma izlenmiştir. Ploidi analizinden elde edilen sonuçlar doğrultusunda dihaploid bitkilerde kromozom sayısı 2n=22 olarak doğrulanmıştır. Yapılan çalışmalar ile haşhaşta dihaploid bitki üretiminin genotipe özgü olduğu ortaya konmuştur. Bu çalışma gelecekte bu alanda yapılacak çalışmalar için önemli bir temel teşkil etmektedir.