Test boyutluluğunun değişen madde fonksiyonuna etkisinin farklı koşullar altında incelenmesi

Bu araştırmanın amacı iki boyutlu ve üç boyutlu yapay ve iki boyutlu gerçek veri setlerinde DMF'nin farklı koşullardan nasıl etkilendiğini belirlemektir. Testlerin basit ya da karmaşık yapıda olmaları, orta veya yüksek düzeyde DMF etki büyüklüğü içermeleri, 600-1200-2400-3600-4800-6000 olarak değişen örneklem büyüklükleri, 1:1, 1:2 olarak değişen odak ve referans grup oranına sahip olmaları araştırmanın koşullarındandır. İki boyutlu ve üç boyutlu olarak üretilen iki kategorili veri setlerine geleneksel SIBTEST ile çok boyutlu çoklu nedenler çoklu göstergeler (Multi-MIMIC) yöntemleri kullanılarak gerçekleştirilen DMF analizleri neticesinde ulaşılan 1. tip hata ve güç değerleri karşılaştırılmıştır. Gerçek veri seti ile gerçekleştirilen analizlerde ise DMF yöntemlerine bağlı olarak belirlenen DMF'li madde sayıları karşılaştırılmıştır. Yapay veri setlerini elde etmek için madde parametreleri ITEMGEN programı kullanılarak üretilmiştir. Gerçek veri seti PISA 2012 Türkiye örnekleminden sırasıyla 600,1200 ve 3600; odak (kız) ve referans (erkek) oranı 1:1 ile 1:2 olarak seçilmiştir. Veri setlerinin çalışmaya uygunluğunun kontrol edilmesi için FACTOR 10.8, yapay ve gerçek veri setleri için gerçekleştirilen analizlerde SAS 9.4 ve MPLUS 7 programları kullanılmıştır. Yapay veri setleri için 100 tekrar yapılmıştır. Araştırma neticesinde iki boyutlu verilerde, örneklem büyüklüğü arttıkça, DMF etki düzeyi yükseldikçe ve testin yapısı basitten karmaşığa gittikçe 1. tip hata azalmaktadır. Güç oranları ise örneklem büyüklüğüne bağlı olarak anlamlı farklılık göstermemekte, DMF etki düzeyinin artmasına bağlı azalmakta ve testin yapısının karmaşıklaşmasıyla yükselmektedir. Üç boyutlu verilerde de paralel sonuçlar çıkmıştır. İki ve üç boyutlu verilerde DMF yöntemi olarak klasik yöntem yerine çok boyutlu model olan Multi-MIMIC yönteminde daha düşük 1. tip hata ve daha yüksek güç oranları elde edilmiştir. Gerçek veri setinde ise DMF'li madde sayısı örneklem büyüklüğüne ve odak-referans grup oranına bağlı olarak değişmezken, DMF yöntemi olarak Multi-MIMIC yöntemi seçildiğinde DMF gösteren madde sayısında azalma olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak yeterli örneklem büyüklüklerine uygulanmış testlerin basit yapılı olması ve DMF analizleri için Multi-MIMIC yönteminin kullanılması önerilmektedir. Anahtar sözcükler: çok boyutluluk, değişen madde fonksiyonu, SIBTEST, Multi-MIMIC